Modrzejów – Sosnowiec

Modrzejów to niewielka dzielnica na samym południu Sosnowca, wciśnięta między Śródmieście a Czarną Przemszę, za którą zaczynają się już Mysłowice. Od wschodu sąsiaduje z Dębową Górą, Niwką i Jęzorem. Kto przyjeżdża tu po raz pierwszy, zwykle szuka jednego miejsca: Trójkąta Trzech Cesarzy, gdzie Czarna i Biała Przemsza łączą się w jedną rzekę i gdzie przed 1914 rokiem stykały się granice trzech zaborów. Dla mieszkańców Modrzejów to po prostu spokojny kawałek miasta z kilkoma ulicami starej zabudowy, rondem w miejscu dawnego rynku i drogą krajową nr 79, która przez środek dzielnicy biegnie dziś jak zwykła ulica lokalna.

Miasteczko na granicy

Mało która część dzisiejszego Sosnowca ma tak długą historię miejską. Pierwsza wzmianka o osadzie pochodzi z 1650 roku, a w 1706 roku, za zgodą Augusta II Mocnego, otrzymała ona prawa miejskie i nazwę Modrzewo, od nazwiska ówczesnych właścicieli. Forma „Modrzejów” przyjęła się kilka lat później. Miasteczko należało do dóbr sieleckich, miało przywilej na kilka jarmarków w roku i cotygodniowe targi na zboże, bydło i konie, a od 1725 roku działał tu magazyn soli. Leżało przy granicy i przy trakcie handlowym, więc żyło z ruchu między Małopolską a Śląskiem.

Szczególny był skład mieszkańców. Modrzejów był drugim po Będzinie dużym skupiskiem Żydów w Zagłębiu – w XIX wieku stanowili oni zdecydowaną większość ludności. Miasteczko nie miało kościoła, za to miało kahał, synagogę, mykwę i własny cmentarz; katolicy chodzili na nabożeństwa do Niwki albo do Mysłowic. Rozwój hamowała konkurencja Mysłowic, leżących wprawdzie już za granicą, ale silniejszych handlowo. Prawa miejskie odebrano Modrzejowowi ostatecznie w 1870 roku, po powstaniu styczniowym.

Przemysł przyszedł późno. Na początku XX wieku zbudowano tu kopalnię „Modrzejów”, z czasem połączoną z sąsiednią kopalnią „Niwka”; stąd bierze się spotykana czasem, choć nieprecyzyjna nazwa „Niwka-Modrzejów”. W 1915 roku niemieckie władze okupacyjne utworzyły na kilka miesięcy osobną gminę Modrzejów, a 11 listopada tego samego roku Modrzejów włączono do Sosnowca. W dwudziestoleciu międzywojennym myślano jeszcze o połączeniu Modrzejowa z Niwką w osobne miasto, ale z tych planów nic nie wyszło.

Co zostało z dawnego Modrzejowa

Układ dawnego miasta z rynkiem i kilkoma sąsiednimi uliczkami jest wpisany do rejestru zabytków, ale po II wojnie światowej mocno ucierpiał. Pierzeje od strony Mysłowic i Dębowej Góry rozebrano, a w części placu powstało rondo. Pozostały pojedyncze budynki, ślady po synagodze i łaźni rytualnej, kapliczka Matki Boskiej Częstochowskiej z 1857 roku oraz kamienice z przełomu XIX i XX wieku, najlepiej widoczne przy ul. Orląt Lwowskich. Najcenniejszym miejscem jest cmentarz żydowski przy ulicach Pastewnej i Bóżniczej, założony w XVIII wieku, z nagrobkami z trzech stuleci. Na północ od rynku, przy drodze do centrum, jest chroniony przyrodniczo teren leśny i wodny, a przy ul. Orląt Lwowskich, w pobliżu dużego samotnego drzewa, stała kiedyś komora celna na granicy rosyjsko-pruskiej.

Spacer po Modrzejowie dobrze połączyć z wizytą przy Trójkącie Trzech Cesarzy i z innymi miejscami opisanymi w dziale atrakcje Sosnowca. To okolica dla kogoś, kto lubi szukać śladów historii w miejskiej tkance, a nie oglądać odnowione fasady.

Lekarze, przychodnie i apteka w zasięgu

W naszej bazie nie ma obecnie żadnej przychodni ani gabinetu z adresem w Modrzejowie – to mała dzielnica i mieszkańcy korzystają z przychodni w sąsiedztwie. Najbliżej jest Niwka, gdzie przy ul. Wojska Polskiego działają przychodnie i gabinety stomatologiczne, oraz Śródmieście z najgęstszą siecią poradni w mieście. Pełne zestawienia znajdziesz w wykazie przychodni w Sosnowcu; jeśli szukasz lekarza pierwszego kontaktu, zajrzyj na stronę o lekarzach rodzinnych w Niwce. Przed wyborem warto sprawdzić, czy przychodnia ma umowę z NFZ i gdzie dokładnie przyjmuje – dane o umowach pochodzą z rejestru NFZ i mogą się zmieniać.

Najbliższym szpitalem dla mieszkańców dzielnicy jest Sosnowiecki Szpital Miejski przy ul. Zegadłowicza 3 na Radosze – w linii prostej to około 3,5 km od modrzejowskiego rynku. Pod tym samym adresem działa oddział kardiologiczny Scanmed. Dzieci z poważniejszymi problemami trafiają zwykle do Centrum Zdrowia Dziecka i Rodziny przy ul. Zapolskiej w Klimontowie. W nagłym przypadku nie warto kombinować z dojazdem – numer alarmowy to 112.

Dojazd i noclegi

Droga krajowa nr 79 łączy przez Modrzejów centrum Sosnowca z Mysłowicami; na tym odcinku pełni rolę zwykłej ulicy. Wzdłuż tej trasy w 1954 roku uruchomiono tramwaj ze Śródmieścia do Mysłowic, a jeszcze wcześniej, w 1938 roku, autobus na tej samej trasie. Aktualne linie i rozkłady podaje Zarząd Transportu Metropolitalnego, bo numery i trasy w aglomeracji co jakiś czas się zmieniają. Samochodem ze Śródmieścia jedzie się tu kilka minut, rowerem – kilkanaście.

Noclegów w samym Modrzejowie nie mamy w bazie. Najbliższe są hotele na południowym skraju centrum i w Dańdówce: Hotel Orion przy ul. Przyjaciół Żołnierza leży około 3 km od rynku, podobnie jak M Hotel przy ul. Wojska Polskiego. Pełna lista jest na stronie z noclegami w mieście.

Dla kogo ta okolica

Modrzejów nie ma galerii handlowej ani dużych osiedli z wielkiej płyty. Sosnowiecki Modrzejów to adres dla osób, które szukają ciszy blisko rzeki, a jednocześnie chcą mieć centrum kilka kilometrów od domu. Z perspektywy zdrowia oznacza to jedno: do lekarza rodzinnego i specjalisty jeździ się do sąsiednich dzielnic, więc dobrze z wyprzedzeniem wybrać przychodnię i złożyć deklarację. Historia Modrzejowa jest za to bogatsza niż niejednego większego osiedla i warto ją znać, mieszkając tu albo odwiedzając okolicę Trójkąta Trzech Cesarzy.