Będzin

Będzin to ponad pięćdziesięciotysięczne miasto powiatowe w Zagłębiu Dąbrowskim, położone nad Czarną Przemszą, między Sosnowcem, Czeladzią i Dąbrową Górniczą. Do centrum Katowic jest stąd około 12 kilometrów, do Sosnowca pięć, do Dąbrowy jeszcze mniej, więc wiele spraw – pracę, studia, a czasem także wizytę u specjalisty – mieszkańcy załatwiają w całej aglomeracji. Ta strona zbiera to, co w Będzinie przydaje się na co dzień: gdzie się leczyć, gdzie szukać weterynarza, gdzie przenocować i jak tu dojechać.

Miasto pod zamkiem

Najbardziej rozpoznawalnym widokiem jest Góra Zamkowa z kamiennym zamkiem z czasów Kazimierza Wielkiego, odbudowanym po wojnie i zajmowanym dziś przez Muzeum Zagłębia. Obok stoi kościół Świętej Trójcy, a u podnóża rozciąga się niewielkie stare miasto z rynkiem, fragmentami murów obronnych i bulwarem nad rzeką. Prawa miejskie na prawie magdeburskim Będzin dostał w 1358 roku, ale gród istniał na wzgórzu kilka wieków wcześniej.

Dalsza historia jest typowa dla Zagłębia i zarazem bardzo własna. W XIX wieku, w granicach Królestwa Polskiego, miasto rosło razem z kopalniami i koleją, a przez długi czas większość jego mieszkańców stanowili Żydzi. Ta społeczność zginęła w czasie okupacji niemieckiej. Po wojnie przyłączono Łagiszę i Grodziec, wyrosły duże osiedla, a lata dziewięćdziesiąte przyniosły zamykanie zakładów. Więcej o tym piszemy w osobnych tekstach: o dziejach miasta od grodu po współczesność i o tym, jak wygląda życie w Będzinie dzisiaj.

Dla przyjezdnego Będzin to głównie zamek, Pałac Mieroszewskich w Gzichowie, synagoga Mizrachi, podziemia pod starym miastem i Góra św. Doroty z kościołem na szczycie. Opisy tych miejsc z dojazdem i praktycznymi uwagami są w dziale zabytki i miejsca do zobaczenia.

Gdzie się leczyć

Miejski szpital mieści się przy ulicy Małachowskiego 12, kilka minut spacerem od zamku. Działa dziś pod szyldem Zagłębiowskiego Szpitala Klinicznego. Według danych NFZ ma tu m.in. oddział okulistyczny (z zabiegami zaćmy i ciała szklistego), oddział medycyny paliatywnej, rehabilitację stacjonarną, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy oraz poradnie przyszpitalne, w tym chirurgiczną, ginekologiczną, hematologiczną i leczenia bólu. Szczegóły zebraliśmy na stronie o szpitalu w Będzinie. Na liście jego świadczeń NFZ nie figuruje szpitalny oddział ratunkowy, dlatego w stanie zagrożenia życia trzeba dzwonić pod 112 – dyspozytor wskaże, dokąd jedzie karetka.

W naszej bazie są 52 przychodnie i gabinety z Będzina, z czego 34 mają umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Podstawową opiekę zdrowotną, czyli lekarza rodzinnego na NFZ, prowadzi 13 przychodni rozsianych po wszystkich dzielnicach: od Śródmieścia i Warpia, przez Małobądz i Syberkę, po Ksawerę, Gzichów, Łagiszę i Grodziec. Do lekarza rodzinnego zapisuje się, składając deklarację wyboru w wybranej przychodni – zwykle wystarczy dowód osobisty, a w wielu miejscach można to zrobić także przez Internetowe Konto Pacjenta.

Poza POZ w mieście działają poradnie specjalistyczne na NFZ: dermatologiczne, okulistyczne, neurologiczne, ginekologiczne, stomatologiczne, a także pojedyncze poradnie nefrologiczna, reumatologiczna czy logopedyczna. Jest stacja dializ, pracownia tomografii komputerowej, kilka przychodni z własnymi pracowniami RTG, USG czy EKG, punkty pobrań krwi i dziewięć przychodni z poradnią medycyny pracy. Do większości specjalistów potrzebne jest skierowanie; wyjątki to m.in. ginekolog, dentysta, psychiatra i onkolog. Przeglądając lekarzy i przychodnie w Będzinie, można zawęzić wyniki do jednej specjalizacji albo do przychodni z umową NFZ.

Jeśli kluczowy jest czas oczekiwania, przydatna będzie strona z terminami w poradniach NFZ. Pokazujemy tam dane z kolejek zgłaszanych do Funduszu: liczbę oczekujących i średni czas do pierwszej wolnej wizyty w przypadkach stabilnych. Te liczby zmieniają się z tygodnia na tydzień, więc przed wizytą dobrze jest zadzwonić do poradni. Przy krótkiej kolejce w Będzinie i długiej w Sosnowcu (albo odwrotnie) można zapisać się tam, gdzie szybciej – skierowanie nie jest przypisane do jednego miasta.

W nocy, w weekendy i w święta, gdy przychodnie są zamknięte, działa nocna i świąteczna opieka zdrowotna. Adres punktu dyżurnego dla powiatu będzińskiego podaje NFZ i warto go sprawdzić zawczasu, zanim będzie potrzebny.

Weterynarze i sklepy medyczne

Siedem gabinetów i przychodni weterynaryjnych w Będzinie znajdziesz w Małobądzu, w Gzichowie i na Warpiu. Różnią się godzinami i zakresem usług – jedne zajmują się głównie psami i kotami, inne mają szerszą diagnostykę – więc przed pierwszą wizytą najlepiej zapytać przez telefon, czy lecznica przyjmie konkretny przypadek. Działają tu też salony optyczne, punkty z aparatami słuchowymi i sklepy ze sprzętem ortopedycznym i rehabilitacyjnym; część z nich realizuje zlecenia na wyroby medyczne refundowane przez NFZ.

Nocleg i dojazd

Baza noclegowa nie jest duża – w naszym spisie to dwanaście obiektów – ale zróżnicowana: hotele i hostele w Śródmieściu niedaleko zamku i bulwarów, centrum sportowo-konferencyjne i hotel z restauracją w Małobądzu, obiekty przy drogach wylotowych w Łagiszy i Gzichowie oraz kwatery dla ekip pracowniczych. Kto przyjeżdża do szpitala przy Małachowskiego albo w odwiedziny do rodziny, ma kilka adresów w samym mieście i nie musi szukać pokoju w Katowicach. Wszystkie obiekty z adresami są na stronie hoteli i noclegów.

Przez miasto przebiega linia kolejowa z Katowic w stronę Zawiercia i Warszawy, a pociągi zatrzymują się na stacjach Będzin Miasto, Będzin i Będzin Ksawera. Z Sosnowcem, Czeladzią, Dąbrową Górniczą i Katowicami Będzin łączą tramwaje oraz autobusy metropolitalne, a przez miasto prowadzą drogi krajowe 86 i 94. Lotnisko w Pyrzowicach leży około 23 kilometrów na północ.