Badania laboratoryjne – Będzin

Badania laboratoryjne w Będzinie robi się na dwa sposoby: ze skierowaniem od lekarza, bezpłatnie, w laboratorium wskazanym przez przychodnię, albo prywatnie, płacąc za każde oznaczenie. W naszym katalogu są dwa punkty pobrań Śląskich Laboratoriów Analitycznych – przy ul. Piłsudskiego 99 w Małobądzu i przy ul. 11 Listopada 18/28 w Śródmieściu – punkt laboratorium KORLAB w budynku szpitala oraz opisy 28 często zlecanych badań, od morfologii po PSA i beta-hCG.

Na liście poniżej są punkty pobrań i laboratoria, a pod nią wyjaśniamy, kto płaci za badanie, jak przygotować się do pobrania i gdzie szukać wyniku.

Ze skierowaniem i bez

Lekarz rodzinny ma do dyspozycji listę badań, które może zlecić w ramach NFZ. Należą do niej między innymi morfologia, OB, glukoza, lipidogram, kreatynina, próby wątrobowe, TSH i badanie ogólne moczu. Pacjent nie wybiera wtedy laboratorium sam: przychodnia ma umowę z konkretnym punktem albo prowadzi własny, i to tam trzeba się zgłosić. W rejestracji przychodni powiedzą, gdzie i w jakich godzinach pobiera się krew.

Bez skierowania można przyjść do punktu pobrań prywatnie. Wtedy decyduje się samemu, co oznaczyć, i płaci według cennika laboratorium. Taki wynik przyda się lekarzowi tak samo jak ten zlecony przez niego, pod warunkiem że zostanie mu pokazany – samodzielna interpretacja liczb z wydruku rzadko prowadzi do dobrych wniosków.

Punkty pobrań w mieście

Laboratoria w Będzinie, które mamy w spisie, należą do dwóch sieci: Śląskich Laboratoriów Analitycznych i KORLAB. Punkt pobrań Śląskich Laboratoriów Analitycznych przy ul. Piłsudskiego mieści się na pierwszym piętrze budynku, w którym przyjmują Centrum Dentystyczno-Lekarskie Promedica i poradnia żywieniowa Nutrimed. Drugi punkt tej sieci działa na parterze bloku na Osiedlu Rycerskim, przy ul. 11 Listopada – ma osobny pokój do pobrań u dzieci i miejsca do parkowania; jego dane są na stronie punktu przy ul. 11 Listopada. Oba przyjmują bez zapisów, także w soboty rano, pacjentów prywatnych, a w zależności od umów – również ze skierowaniami z przychodni. Aktualne godziny i listę badań podaje strona sieci.

W budynku szpitala przy ul. Małachowskiego 12 krew pobiera rano w dni powszednie punkt laboratorium KORLAB; zakresu badań jego strona nie podaje. Z Grodźca i Łagiszy do punktów pobrań jest po kilka kilometrów, więc stamtąd badania laboratoryjne w Będzinie łatwiej zrobić przy okazji wizyty w centrum albo w swojej przychodni, jeśli ta pobiera krew. Własne punkty pobrań mają też niektóre przychodnie, m.in. Promed przy ul. Siemońskiej, a Pro-Femina na Gzichowie pobiera krew po wcześniejszym umówieniu godziny – to adresy przede wszystkim dla ich pacjentów ze skierowaniem.

Przygotowanie do pobrania krwi

Większość pobrań odbywa się rano, a część badań wymaga przyjścia na czczo. Do takich należą glukoza i lipidogram, a laboratoria zwykle zalecają ten sam tryb przy pakiecie podstawowym. Na czczo oznacza bez jedzenia od wieczora poprzedniego dnia; woda jest dozwolona i pomaga, bo przy dobrym nawodnieniu łatwiej pobrać krew. Dzień wcześniej lepiej unikać intensywnego wysiłku i alkoholu, bo potrafią zmienić niektóre wyniki.

Leków przyjmowanych na stałe nie odstawia się na własną rękę. Jeśli nie wiesz, czy tabletkę wziąć przed pobraniem czy po nim, zapytaj lekarza, który zlecił badanie. Na badanie moczu przynosi się próbkę w pojemniku z apteki – szczegóły są na stronie o badaniu ogólnym moczu.

Które badanie wybrać

Każde z 28 badań opisanych w katalogu ma osobną stronę. Morfologia, OB i CRP mówią lekarzowi o krwi i stanie zapalnym. Glukoza, hemoglobina glikowana, cholesterol i lipidogram dotyczą przemiany materii. Kreatynina, mocznik, elektrolity i kwas moczowy pomagają ocenić nerki, a ALT, AspAT i bilirubina – wątrobę. TSH, FT3 i FT4 dotyczą tarczycy, żelazo, ferrytyna i witamina B12 – niedoborów, a INR i D-dimery – krzepnięcia. Do tego dochodzą PSA, beta-hCG i witamina D, która należy do badań częściej robionych prywatnie niż na skierowanie. Kto chce zrobić kilka oznaczeń naraz, może sięgnąć po pakiet podstawowy, który laboratoria układają z najczęściej zlecanych badań.

Nie podajemy norm. Zakresy referencyjne różnią się między laboratoriami, zależą od metody, wieku i płci, a każdy wydruk zawiera własne. Wynik spoza zakresu nie musi oznaczać choroby, a wynik w normie nie wyklucza problemu – dlatego omawia się go z lekarzem.

Wynik i jego przechowywanie

Wyniki prostych badań są zwykle gotowe tego samego lub następnego dnia roboczego, bardziej złożone oznaczenia trwają dłużej. Laboratoria udostępniają je w serwisie internetowym po zalogowaniu kodem z potwierdzenia, a wyniki badań zleconych przez lekarza coraz częściej trafiają do Internetowego Konta Pacjenta. Warto zachowywać wyniki z kolejnych lat w jednym miejscu: zmiana w czasie bywa dla lekarza bardziej czytelna niż pojedyncza wartość.

Przy badaniach obrazowych, takich jak tomografia, obowiązują inne zasady – opisujemy je w dziale diagnostyki.