Bilirubina – Będzin

Bilirubinę w Będzinie zbadasz w punktach pobrań Śląskich Laboratoriów Analitycznych – jednym na pierwszym piętrze budynku przy ul. Piłsudskiego 99, drugim na parterze bloku przy ul. 11 Listopada 18/28 – albo w laboratorium, z którym współpracuje twoja przychodnia. Bilirubina to żółty barwnik, który powstaje przy rozpadzie zużytych krwinek czerwonych i jest usuwany przez wątrobę razem z żółcią. Jej oznaczenie pomaga lekarzowi ocenić, czy ta droga działa sprawnie.

Skąd się bierze i dokąd trafia

Krwinki czerwone po pewnym czasie się zużywają i są rozkładane głównie w śledzionie, a z zawartej w nich hemoglobiny powstaje bilirubina. W tej postaci, nazywanej wolną lub pośrednią, krąży z krwią do wątroby. Tam zostaje sprzężona i wydalona do żółci, a z nią do jelita. Laboratorium może podać bilirubinę całkowitą albo rozdzielić ją na frakcje. To rozróżnienie podpowiada, czy problem leży przed wątrobą, w niej samej, czy w drogach żółciowych.

Kiedy lekarz o nią prosi

Najbardziej widocznym sygnałem jest zażółcenie białek oczu i skóry. Badanie zleca się też przy ciemnym moczu, odbarwionym stolcu, bólu pod prawym łukiem żebrowym, w kontroli chorób wątroby i przy podejrzeniu rozpadu krwinek. Żółtaczkę u noworodków ocenia się w szpitalu i w poradni – to osobna sytuacja, którą prowadzi pediatra. Częstą i łagodną przyczyną lekko podwyższonego wyniku u młodych dorosłych jest zespół Gilberta: wątroba wolniej wiąże barwnik, zwłaszcza po głodówce, wysiłku czy infekcji.

Razem z innymi próbami wątrobowymi

Sam ten wynik rzadko wystarcza. Lekarz zestawia go z enzymami wątrobowymi – o aminotransferazie ALT i o AspAT piszemy na osobnych stronach – a czasem z fosfatazą zasadową i GGTP. Wszystkie te oznaczenia robi się z jednej próbki krwi, a oba będzińskie punkty mają bilirubinę, ALT i AspAT w ofercie – warto więc zapytać lekarza, czy nie chce ich od razu razem. Bilirubina mieści się w puli badań, które w ramach NFZ może zlecić lekarz rodzinny. Wynik zrobiony prywatnie, bez skierowania, i tak trzeba pokazać lekarzowi.

Jak się przygotować

Krew pobiera się zwykle rano, na czczo, bo posiłek, zwłaszcza tłusty, może zmętnić surowicę i utrudnić pomiar. Dzień wcześniej lepiej nie pić alkoholu i nie forsować się na treningu. Próbka jest wrażliwa na światło, ale o to dbają już pracownicy punktu. Leków przyjmowanych na stałe nie odstawia się samodzielnie, a ich listę pokazuje się lekarzowi przy omawianiu wyniku.

Wynik i dalsze kroki

Wynik jest zwykle gotowy w ciągu jednego dnia roboczego. Interpretuje go lekarz, który zna objawy i pozostałe wyniki; nie podajemy norm, bo każdy wydruk zawiera zakres przyjęty przez dane laboratorium. Gdy żółtaczka pojawia się nagle z gorączką, silnym bólem brzucha albo splątaniem, nie czeka się na wizytę – potrzebna jest pilna pomoc lekarska, a w poważnym stanie 112. Gdy wynik wymaga dalszej diagnostyki, lekarz rodzinny może skierować do gastroenterologa – przy podwyższonej bilirubinie pacjenci z Będzina nie muszą wyjeżdżać, bo poradnia gastroenterologiczna z umową NFZ działa w szpitalu przy ul. Małachowskiego, a jej kolejkę pokazujemy na stronie terminów poradni gastroenterologicznej.