D-dimery – Będzin

D-dimery w Będzinie oznaczają oba punkty pobrań Śląskich Laboratoriów Analitycznych z naszego spisu – przy ul. Piłsudskiego 99 i przy ul. 11 Listopada 18/28. To jednak badanie szczególne: najbardziej przydaje się w szpitalu i w gabinecie lekarza, który ocenia, czy objawy mogą wynikać z zakrzepicy. Zrobione na własną rękę, bez wskazań, częściej niepokoi, niż cokolwiek wyjaśnia. Do będzińskich punktów ŚLA przychodzi się bez zapisów, w dni powszednie od 6:00 do 13:15, a w soboty do 11:15 w Małobądzu i do 11:45 przy ul. 11 Listopada.

Co oznacza wynik

D-dimery to fragmenty powstające, gdy organizm rozkłada skrzep z włóknika. Ich podwyższone stężenie mówi, że gdzieś w ciele tworzył się i rozpuszczał zakrzep – ale nie mówi gdzie ani dlaczego. Wartość diagnostyczna badania polega głównie na czymś odwrotnym: prawidłowy wynik u osoby z niskim prawdopodobieństwem zakrzepicy pozwala lekarzowi ją z dużą pewnością wykluczyć. Wynik podwyższony wymaga dalszych badań, najczęściej USG żył albo tomografii.

Dlaczego wynik bywa mylący

Stężenie rośnie nie tylko przy zakrzepicy żył głębokich czy zatorowości płucnej. Podwyższają je też ciąża i połóg, świeży zabieg operacyjny lub uraz, infekcje, choroby nowotworowe i choroby wątroby, a także sam wiek. U wielu starszych osób wynik jest nieco wyższy bez żadnej zakrzepicy. Lekarz łączy go więc z oceną objawów i prawdopodobieństwa klinicznego, a nie czyta jak wyroku.

Kiedy jechać na SOR, a nie do punktu pobrań

Nagła duszność, ból w klatce piersiowej nasilający się przy wdechu, kaszel z krwią, przyspieszone bicie serca albo omdlenie mogą oznaczać zatorowość płucną. W takiej sytuacji nie jedzie się do punktu pobrań, tylko dzwoni pod 112. Szpital przy ul. Małachowskiego nie ma na liście świadczeń oddziału ratunkowego, więc o tym, dokąd z Będzina pojedzie karetka, decyduje dyspozytor. Podobnie jednostronny, bolesny obrzęk łydki z zaczerwienieniem i ociepleniem skóry wymaga oceny lekarskiej tego samego dnia. W szpitalu badanie krwi, USG i decyzja o leczeniu zapadają w ciągu kilku godzin, a nie po odebraniu wyniku z laboratorium.

Pobranie i czas oczekiwania

Krew pobiera się do probówki z cytrynianem, tej samej co do badań krzepnięcia, na przykład INR. Nie trzeba być na czczo. Ważne, by probówka była prawidłowo napełniona, ale za to odpowiada personel punktu. Wynik jest zwykle dostępny w ciągu doby. Przy ul. 11 Listopada krew pobiera się także u dzieci, w osobnym pokoju; profil tego miejsca jest na stronie punktu pobrań na Osiedlu Rycerskim.

Kontrola po leczeniu

Lekarz czasem zleca D-dimery jako badanie kontrolne: po zakończeniu leczenia przeciwzakrzepowego, przy planowaniu jego długości albo przed decyzją o dalszej diagnostyce. Wtedy dostaje się skierowanie i wskazówki, kiedy zrobić pobranie. Wynik omawia lekarz prowadzący; samodzielne wnioski z wydruku, zwłaszcza po zabiegu albo w ciąży, łatwo prowadzą do niepotrzebnego strachu. Inne badania krwi zlecane przez lekarzy opisujemy w dziale badań laboratoryjnych.