PSA – Będzin

PSA w Będzinie, czyli antygen swoisty dla prostaty, oznaczają oba punkty pobrań Śląskich Laboratoriów Analitycznych z naszego spisu – przy ul. Piłsudskiego 99 w Małobądzu i przy ul. 11 Listopada 18/28 w Śródmieściu. To badanie krwi dla mężczyzn, kojarzone z wykrywaniem raka prostaty, choć jego wynik zależy od wielu innych czynników i nie jest prostym testem „na raka”.

Co oznacza podwyższony wynik

Antygen jest białkiem wytwarzanym przez gruczoł krokowy, a jego niewielkie ilości przechodzą do krwi u każdego mężczyzny. Stężenie rośnie przy raku prostaty, ale także przy łagodnym rozroście gruczołu, typowym z wiekiem, przy zapaleniu prostaty i zakażeniach dróg moczowych. Prawidłowy wynik nie wyklucza całkowicie nowotworu, a podwyższony go nie przesądza. Lekarz ocenia więc PSA razem z badaniem prostaty, objawami, wiekiem pacjenta i zmianą wyniku w czasie.

Badanie przesiewowe – decyzja z lekarzem

Rutynowe oznaczanie u mężczyzn bez objawów ma zwolenników i przeciwników. Pozwala wcześniej wykryć część nowotworów, ale prowadzi też do biopsji i leczenia zmian, które nigdy nie zagroziłyby zdrowiu. Przed pierwszym badaniem dobrze jest porozmawiać z lekarzem rodzinnym o korzyściach i ryzyku, szczególnie gdy na raka prostaty chorował ojciec lub brat. Lekarz POZ może zlecić PSA w ramach NFZ. Badanie zrobione prywatnie, bez takiej rozmowy, często kończy się niepokojem przy wyniku z pogranicza.

Jak się przygotować

Na wynik wpływają rzeczy, o których wielu mężczyzn nie wie. Przez dwa, trzy dni przed pobraniem lepiej unikać wytrysku i jazdy na rowerze, a jeśli to możliwe – nie robić badania tuż po badaniu prostaty przez odbyt, cewnikowaniu czy cystoskopii. Infekcja dróg moczowych podnosi stężenie na kilka tygodni, więc badanie odkłada się do jej wyleczenia. Niektóre leki stosowane przy rozroście prostaty obniżają wynik i lekarz powinien o nich wiedzieć. Post nie jest wymagany.

Wolne PSA i dalsze kroki

Przy wyniku z pogranicza lekarz bywa zainteresowany także frakcją wolną i jej stosunkiem do całkowitej; o takie oznaczenie można zapytać w punkcie. Kolejnym krokiem bywa skierowanie do urologa. Z podwyższonym PSA w Będzinie można zostać na miejscu – poradnia urologiczna działa przy szpitalu na ul. Małachowskiego; opisujemy ją na stronie o urologu, a kolejkę pokazuje strona terminów poradni urologicznej. Prywatnie PSA robi się bez skierowania i bez zapisów. Na PSA w Będzinie można też przyjść w sobotę przed południem – punkt przy ul. Piłsudskiego przyjmuje do 11:15, ten przy ul. 11 Listopada do 11:45.

Zbierać i porównywać

Najwięcej mówi zmiana wyniku w czasie, dlatego warto robić badanie w tym samym laboratorium i zachowywać wydruki. Kto oznaczał PSA kilka lat temu, niech zabierze stary wynik na wizytę. Trudności z oddawaniem moczu, krew w moczu czy bóle kości to powody do wizyty u lekarza niezależnie od tego, co pokazało badanie krwi.