Dojazd do Będzina

Dojazd do Będzina jest prosty, bo miasto leży w środku konurbacji: 12 km od Katowic, 5 km od centrum Sosnowca i 4 km od Dąbrowy Górniczej. Można tu przyjechać pociągiem linii Warszawa – Katowice, tramwajem z sąsiednich miast, autobusem Metropolii albo samochodem drogami krajowymi 86 i 94. Poniżej opisujemy, jak to wygląda w praktyce, gdzie wysiąść i na co uważać przy parkowaniu.

Pociągiem: dwa przystanki, nie trzy

Przez miasto biegnie linia kolejowa nr 1 z Warszawy do Katowic. Pasażerowie korzystają dziś z dwóch punktów: Będzin Miasto w śródmieściu i Będzin Ksawera we wschodniej części miasta. Trzecia stacja, położona w Nowym Będzinie przy ulicy Kościuszki i nazwana po prostu „Będzin”, od 10 grudnia 2023 roku obsługuje tylko pociągi towarowe, a jej peron rozebrano w 2024 roku. Starsze mapy i niektóre wyszukiwarki połączeń wciąż ją pokazują, więc warto zwrócić uwagę, gdzie dokładnie kończy się bilet.

Na obu przystankach zatrzymują się pociągi Kolei Śląskich jeżdżące między Katowicami a Dąbrową Górniczą, Zawierciem i Częstochową; część kursów jedzie dalej na zachód, do Gliwic. Przy Będzinie Miasto stają też pociągi przyspieszone w stronę Bielska-Białej oraz wybrane składy PKP Intercity z połączeniami do innych województw. Rozkład zmienia się kilka razy w roku, dlatego numerów pociągów i godzin tu nie podajemy – najpewniejsze są wyszukiwarki przewoźników.

Dworzec Będzin Miasto to modernistyczny budynek z 1931 roku. Ma dwa zadaszone perony połączone z holem przejściem podziemnym, kasę, automat biletowy Kolei Śląskich, poczekalnię i toalety. Przed wejściem stoją stojaki rowerowe i stacja roweru miejskiego, obok jest postój taksówek. Przystanek autobusowy Będzin Poczta znajduje się kilkadziesiąt metrów od głównego wejścia, a węzeł przesiadkowy przy hali Będzin Arena – z autobusami i tramwajami – około 900 metrów dalej.

Przystanek Będzin Ksawera, otwarty w 1958 roku, ma jeden peron i nie ma kasy, więc bilet trzeba kupić w automacie, aplikacji albo u konduktora. Przydaje się mieszkańcom Ksawery, Zielonej i osiedla Podskarpie; więcej o tej części miasta piszemy w opisie dzielnicy Ksawera.

Tramwaje i autobusy Metropolii

Komunikację miejską organizuje Zarząd Transportu Metropolitalnego, czyli przewoźnik Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Bilety ZTM obowiązują zarówno w autobusach, jak i w tramwajach, a taryfa jest wspólna dla całej Metropolii – przejazd z Katowic do Będzina nie wymaga osobnego biletu „na Zagłębie”.

Tramwaje jeżdżą w Będzinie od 1928 roku. Dziś łączą miasto z Sosnowcem, Czeladzią i Dąbrową Górniczą, a na osiedlu Zamkowym jest zajezdnia, z której część kursów wyjeżdża w stronę Katowic i Mysłowic. Torowisko biegnie m.in. środkiem alei Kołłątaja, pod samym wzgórzem zamkowym, więc tramwajem łatwo dojechać do Starego Miasta.

Autobusy obsługują wszystkie dzielnice i dojeżdżają też do sąsiednich miast oraz do wsi powiatu będzińskiego – Psar, Gródkowa, Sarnowa czy Siewierza. Numery linii zmieniają się po reorganizacjach sieci, dlatego zamiast listy podajemy prostą radę: przed wyjazdem sprawdź trasę w wyszukiwarce połączeń ZTM, wpisując przystanek docelowy, np. Będzin Dworzec PKP albo Będzin Arena.

Samochodem: DK86, DK94 i S1

Będzin leży na skrzyżowaniu dwóch ważnych dróg. Droga krajowa nr 94, biegnąca ze Zgorzelca do Korczowej, przecina miasto w kierunku wschód–zachód. Droga krajowa nr 86 prowadzi z Katowic przez Sosnowiec na północ, a według Wikipedii około 11 km dalej łączy się z drogą ekspresową S1. Przez centrum przechodzi jeszcze droga wojewódzka nr 910 – aleją Kołłątaja i ulicą Czeladzką, czyli dawnym szlakiem z Krakowa do Wrocławia.

Z Katowic najprościej dojechać do Będzina „osiemdziesiątką szóstką” przez Sosnowiec; przy płynnym ruchu to krótki przejazd, ale w godzinach szczytu odcinek przez Sosnowiec potrafi się korkować. Kierowcy jadący od strony Czeladzi albo Dąbrowy trafią prędzej czy później na „Nerkę” – skrzyżowanie łączące aleję Kołłątaja, Czeladzką, Gzichowską i Małobądzką. Układ jest nietypowy, z torami tramwajowymi w środku, więc lepiej wcześniej sprawdzić w nawigacji, który pas wybrać.

Z Krakowa i z lotniska

Kto planuje dojechać do Będzina z Krakowa samochodem, ma dwa warianty. Pierwszy prowadzi autostradą A4 w stronę Katowic, a dalej przez Sosnowiec – według serwisów planowania tras to około 95 km. Drugi to droga krajowa nr 94 przez Olkusz i Sławków, krótsza, około 75 km, ale wolniejsza, z przejazdami przez miejscowości. Czas w obu przypadkach zależy głównie od ruchu na wjeździe do konurbacji.

Koleją z Krakowa zwykle jedzie się z przesiadką w Katowicach, skąd do Będzina Miasta kursują pociągi Kolei Śląskich. Alternatywą bywa autobus dalekobieżny do Katowic i tramwaj lub pociąg na ostatnim odcinku.

Port lotniczy Katowice-Pyrzowice leży około 23 km od Będzina, licząc drogą przez Gródków. Z lotniska najwygodniej przyjechać taksówką albo autem z wypożyczalni; połączenia autobusowe z Pyrzowic warto sprawdzić przed lotem w rozkładach ZTM i u przewoźników lotniskowych.

Parkowanie w centrum i przy szpitalu

Śródmieście ma ciasną, starą zabudowę, a w okolicach Starego Miasta, zamku i dworca miejsc bywa mało, zwłaszcza w dni powszednie. Zasady płatnego parkowania i strefy mogą się zmieniać, dlatego najlepiej sprawdzić oznakowanie na miejscu albo informacje Urzędu Miasta. Przy większych wydarzeniach w hali Będzin Arena lub na wzgórzu zamkowym sensowniej jest przyjechać tramwajem lub pociągiem. Ogólny obraz okolicy daje opis śródmieścia i Starego Miasta.

Szczególnie ważny jest dojazd do szpitala przy ulicy Małachowskiego 12. Szpital w Będzinie przy Małachowskiego leży u stóp Góry Zamkowej, około 650 metrów w linii prostej od dworca Będzin Miasto – pieszo to kilkanaście minut spokojnym krokiem. Liczba miejsc parkingowych w pobliżu jest ograniczona, a zasady wjazdu na teren szpitala najlepiej sprawdzić na stronie internetowej szpitala albo telefonicznie przed planowaną wizytą lub przyjęciem. Jeżeli chodzi o nagły stan, nie ma sensu szukać miejsca do zaparkowania – dzwoni się pod numer 112.

Rowerem po mieście

Przed dworcem Będzin Miasto działa stacja Metroroweru, metropolitalnego systemu rowerów miejskich, więc ostatni kilometr można pokonać na dwóch kółkach. Przez miasto przebiega kilka oznakowanych tras. Szlak rowerowy nr 1 prowadzi od zamku wałami wzdłuż Czarnej Przemszy do Centrum Sportów Letnich i Wodnych Pogoria w Dąbrowie Górniczej (około 5,4 km). Trasa T-2 biegnie od parkingu przy „Nerce” wałami na południe, obok dawnej stacji Będzin i dalej do parku Schoena w Sosnowcu, a trasa T-1 przez osiedle Zamkowe i Las Grodziecki na Górę Świętej Doroty. To dobra opcja dla kogoś, kto chce dojechać do Będzina z Sosnowca albo Dąbrowy bez stania w korku.

Na co zwrócić uwagę

Najczęstsza pomyłka przyjezdnych to wysiadanie na nieistniejącym już dla pasażerów przystanku albo wpisywanie w nawigację samego „Będzin dworzec” – lepiej podać konkretny adres. Drugi kłopot to godziny szczytu na DK86 i w okolicach „Nerki”. Trzeci – brak miejsc postojowych przy zabytkach śródmieścia. Jeśli przyjeżdżasz na dłużej, sprawdź noclegi w mieście i okolicy i przed rezerwacją zobacz na mapie, jak daleko masz do najbliższego przystanku tramwajowego lub do dworca.