Porąbka – Sosnowiec

Porąbka to wschodnia dzielnica, położona między Zagórzem, Klimontowem, Kazimierzem, Ostrowami Górniczymi i Maczkami. Przez jej zachodnią część przechodzi droga ekspresowa S1, a przez środek – stary tor kolei iwangorodzko-dąbrowskiej z przystankiem Sosnowiec Porąbka. Rzeka Bobrek dzieli dzielnicę na właściwą Porąbkę i historycznie odrębne Zawodzie. Dla kogoś z zewnątrz Porąbka to przede wszystkim węzeł na S1 i domy jednorodzinne przy bocznych ulicach; dla mieszkańców – dzielnica z własną radą, kościołem w dawnej kopalnianej cechowni i parkiem nazwanym imieniem piłkarza.

Średniowieczna wieś i krótka historia miasta

Porąbka jest stara. W „Liber beneficiorum” Jana Długosza, spisanym w latach 1470–1480, wieś figuruje jako „Porambka”. Przez stulecia była zwykłą wsią, a jej znaczenie brało się z położenia: w Zawodziu spotykały się dwa ważne szlaki, będzińsko-krakowski i sławkowsko-modrzejowski. Połączona droga biegła dalej na północ, przekraczała Bobrek w brodzie i rozdzielała się w trzech kierunkach – do Strzemieszyc Wielkich, do Będzina i do Modrzejowa. Po dawnym brodzie nie ma już śladu, ale układ dróg w tej części miasta wciąż przypomina o tamtej krzyżówce.

W XIX i XX wieku o życiu wsi decydowało górnictwo, przede wszystkim kopalnia „Kazimierz”. Z tego środowiska wyrósł Edward Gierek, późniejszy pierwszy sekretarz PZPR, który urodził się w Porąbce. W 1967 roku Porąbka otrzymała prawa miejskie i przez sześć lat była samodzielnym miastem w powiecie będzińskim. W 1973 roku weszła w skład Kazimierza Górniczego, a w 1975 roku – razem z nim – do Sosnowca. Od 2015 roku działa tu jednostka pomocnicza gminy, Dzielnica Porąbka.

Zawodzie, Galot i inne części

Dzielnica nie jest jednolita. Za Bobrkiem leży Zawodzie, dzielone jeszcze na Stare, Nowe i Pekin Zawodzie. Wyodrębnia się też Galot, kolonię Zabobrek i Porębę Wielką. Część opracowań zalicza do Porąbki również Juliusza z osiedlem o tej samej nazwie; w naszym serwisie Juliusz ma jednak osobną stronę, bo tak przypisujemy tam adresy przychodni. Granice dzielnic bywają w Sosnowcu umowne, a mieszkańcy często posługują się nazwami osad i kolonii sprzed lat.

Kościół z cechowni i park nad stawem

Najciekawszym budynkiem jest kościół Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej. Świątynia ma cechy neogotyckie, ale nie była projektowana jako kościół – w 1924 roku zaadaptowano na ten cel budynek zborny, czyli cechownię kopalni „Kazimierz”, gdzie wcześniej zbierali się górnicy przed zjazdem pod ziemię. Na spacer najlepiej wybrać Park im. Włodzimierza Mazura oraz okolice Balatonu, jak nazywa się tutejszy zbiornik wodny. Szersze tło historyczne Zagłębia i inne miejsca warte zobaczenia opisujemy w dziale atrakcje Sosnowca.

Opieka medyczna

W naszej bazie Porąbka ma tylko jeden adres medyczny, za to szczególny. Przy ul. Hubala-Dobrzańskiego 131 działa Hospicjum Sosnowieckie im. św. Tomasza Apostoła, które według rejestru NFZ prowadzi hospicjum stacjonarne, hospicjum domowe i poradnię medycyny paliatywnej. Rodziny szukające opieki dla bliskiego zwykle zaczynają od rozmowy z poradnią i od skierowania od lekarza – szczegóły najlepiej ustalić telefonicznie.

Hospicjum domowe działa w ten sposób, że lekarz i pielęgniarka przyjeżdżają do chorego, więc rodzina nie musi organizować codziennych dojazdów. Dla wielu domów w sosnowieckiej Porąbce i okolicznych dzielnicach to sposób, by opiekować się bliską osobą do końca u siebie. O przyjęcie warto zabiegać z wyprzedzeniem, bo potrzebne jest skierowanie i dokumentacja dotychczasowego leczenia, a miejsca w opiece stacjonarnej bywają ograniczone.

Po lekarza rodzinnego i specjalistów mieszkańcy jeżdżą do sąsiedniego Klimontowa. Przychodnia Klimontów stoi przy tej samej ulicy, pod numerem 124, około kilometra od hospicjum, a przy ul. Rydza-Śmigłego 7 działa kilka poradni specjalistycznych. Kolejne przychodnie są w Juliuszu i Kazimierzu. Pełniejszy obraz daje strona dzielnicy Klimontów.

Szpital i nocleg

Najbliżej, mniej więcej kilometr od hospicjum, jest Centrum Zdrowia Dziecka i Rodziny przy ul. Zapolskiej w Klimontowie – szpital dla dzieci, z oddziałami pediatrycznymi, chirurgią dziecięcą i oddziałem niemowlęcym. Dorośli trafiają zwykle do Szpitala Miejskiego przy ul. Zegadłowicza albo do Szpitala św. Barbary na Pogoni, oba kilka kilometrów na zachód. W nagłej sytuacji dzwoń pod 112.

Nocleg najbliżej Porąbki zapewnia Euro Hotel przy ul. Broniewskiego w Kazimierzu, około kilometra od środka dzielnicy. Trochę dalej, przy ul. Wojska Polskiego w Dańdówce, jest M Hotel.

Dojazd

Samochodem dojazd jest prosty dzięki węzłowi S1 o miejskim charakterze – z drogi ekspresowej zjeżdża się tu prosto w ulice dzielnicy, a stąd jest kilka minut do Zagórza i Klimontowa. Pociągi na torze przez przystanek Sosnowiec Porąbka kursują rzadko, więc w praktyce z centrum przyjeżdża się autobusem; aktualne linie i rozkłady sprawdzisz w serwisie Zarządu Transportu Metropolitalnego. Dla rowerzystów i spacerowiczów najprzyjemniejsza jest dolina Bobrka, która przecina dzielnicę i łączy Porąbkę z sąsiednimi częściami Sosnowca.