Załęska Hałda-Brynów cz. zachodnia – Katowice

Dzielnica numer 2 w Katowicach, Załęska Hałda-Brynów część zachodnia, leży w zachodniej części miasta, wciśnięta między autostradę A4 na północy a dolinę Kłodnicy i tory linii kolejowej nr 171 na południu. Od wschodu oddzielają ją ulice Mikołowska, Brynowska i Kościuszki od drugiej połowy Brynowa, od zachodu – granica z Chorzowem. To spory kawałek miasta, 6,54 km², z wyraźnie pagórkowatym terenem: najniżej leży ok. 280 m n.p.m., a w Lesie Załęskim wznosi się Cisowa Góra, licząca 338,8 m. Nazwa jest długa i urzędowa, bo dzielnica powstała dopiero w 1997 roku z połączenia kilku dawnych osad. Pod tym szyldem kryją się trzy dawne osady: Załęska Hałda, zachodnia część Brynowa i Stara Ligota.

Trzy osady i jedna kopalnia

Załęska Hałda zaczynała jako rolnicza kolonia Załęża, wzmiankowana w księgach parafii bogucickiej na początku XVIII wieku. W drugiej połowie XIX stulecia zamieszkali tu robotnicy hut cynku i okolicznych kopalń, a krajobraz zaczął się zmieniać z polnego w przemysłowy. Brynów jest starszy – pojawia się w dokumencie z 1474 roku, był częścią księstwa pszczyńskiego, a po 1865 roku tworzył osobną gminę razem z kolonią Katowicka Hałda. Stara Ligota, która też leży w granicach dzisiejszej dzielnicy, ma metrykę z 1360 roku. Wszystkie trzy miejsca weszły w granice Katowic w 1924 roku, dwa lata po przyłączeniu tej części Górnego Śląska do Polski.

Spoiwem okolicy od 1899 roku była kopalnia, otwarta jako „Oheim”, a od 1922 roku nazywana „Wujek”. To przy jej bramie 16 grudnia 1981 roku, podczas pacyfikacji strajku po wprowadzeniu stanu wojennego, zginęło dziewięciu górników. Pamięć o tamtych dniach przechowuje pomnik przy ul. Wincentego Pola oraz Izba Pamięci Kopalni Wujek pod numerem 38, działająca przy Śląskim Centrum Wolności i Solidarności. Dla wielu przyjezdnych to właśnie ten adres jest pierwszym powodem, by odwiedzić Załęską Hałdę.

Jak tu się mieszka

Zabudowa jest pomieszana bardziej niż w sąsiednich dzielnicach. Na północnym zachodzie i na południu przeważają domy jednorodzinne, na południe od kopalni i przy ulicach Wodospady, Hetmańskiej i Orkana stoją bloki. Przy Bocznej, Bugli, Hetmańskiej i Kredytowej zachowały się kamienice z początku XX wieku, przy Ligockiej, Filarowej i Wincentego Pola – familoki kopalni, a przy Przekopowej i Przodowników kolonia robotnicza z lat 1918–1920. Ciekawym akcentem jest wieża ciśnień przy ul. Gallusa z 1902 roku. W 2007 roku, według studium uwarunkowań miasta przytaczanego przez Wikipedię, mieszkało tu 17 207 osób; nowszych liczb z podanym źródłem nie udało się nam potwierdzić.

Codzienne sprawunki załatwia się przy ul. Rolnej, przy Brynowskiej oraz na skrzyżowaniu Mikołowskiej, Wincentego Pola i Ligockiej. Przy Nasypowej działa całoroczne kąpielisko „Rolna” prowadzone przez miejski ośrodek sportu. Na zachodzie dzielnicy zaczyna się Las Załęski, w którym wyznaczono zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Uroczysko Buczyna” – to najbliższy kawałek prawdziwego lasu dla mieszkańców północno-zachodniej części miasta.

Lekarze i usługi medyczne w dzielnicy

W naszej bazie katowicka Załęska Hałda-Brynów ma blisko trzydzieści wpisów, głównie gabinetów stomatologicznych. Najwięcej skupia się wokół ul. Rolnej i sąsiednich uliczek – Tuwima, Literatów, Średniej czy Grzyśki – oraz przy Ligockiej. Pełne zestawienie stomatologów znajdziesz na stronie dentyści w Załęskiej Hałdzie i Brynowie; część gabinetów ma umowę z NFZ, część przyjmuje wyłącznie prywatnie, więc przed wizytą dobrze to sprawdzić telefonicznie.

Opiekę podstawową na kontrakcie z NFZ zapewniają m.in. praktyka Remedium przy ul. Zofii Kossak-Szczuckiej oraz Twoje Zdrowie przy Ligockiej 3A, gdzie działają też poradnie specjalistyczne. Listę przychodni, w których można złożyć deklarację, zbiera strona lekarz rodzinny w dzielnicy. W kompleksie Euro-Centrum przy Ligockiej 103 przyjmuje Enel-Med, a obok jest gabinet stomatologiczny i salon optyczny. Kilka ośrodków ma bardziej wąski profil: Centrum Terapii SM przy ul. Załęskiej zajmuje się chorymi na stwardnienie rozsiane, Śląskie Centrum Słuchu i Mowy Medincus przy Nasypowej łączy laryngologię z logopedią i rehabilitacją, a przy Rolnej działa poradnia terapii uzależnień Aztiro. Dla właścicieli zwierząt jest Centrum Zdrowia Zwierząt przy Ligockiej 66.

Szpitale, nocleg i dojazd

Szpitala w granicach dzielnicy nie ma, ale do kilku jest niedaleko. Z okolic ul. Rolnej najbliżej, ok. 1,7 km w linii prostej, jest Szpital Angelius Provita przy ul. Fabrycznej, a nieco dalej, ok. 2 km, Okręgowy Szpital Kolejowy przy Panewnickiej w Ligocie. Mieszkańcy okolic Wincentego Pola mają podobny dystans do szpitali w Śródmieściu i do Szpitala Euromedic przy ul. Kościuszki. Pamiętaj, że część z nich ma wąski profil – w nagłym stanie dzwoń pod 112, a dyspozytor wskaże właściwy oddział.

Hoteli w samej dzielnicy w naszej bazie nie ma. Najbliższe noclegi to Mia Mia House na sąsiednim Osiedlu Zgrzebnioka i Hotel AWF przy Mikołowskiej, oba ok. 2 km od centrum Załęskiej Hałdy.

Dojazd jest prosty, bo dzielnica leży przy głównych trasach. Autostrada A4 ma tu dwa węzły – przy ulicy Bocheńskiego i przy Mikołowskiej – a Brynowska prowadzi do drogi krajowej nr 81. Ulica Ligocka łączy Mikołowską z Ligotą. Na linii kolejowej nr 171 jest przystanek Katowice Brynów, na którym zatrzymują się pociągi regionalne. Do Śródmieścia jest stąd 3–4 km, więc Załęska Hałda w Katowicach bywa wybierana przez osoby, które chcą mieszkać blisko centrum, ale w spokojniejszej, częściowo jednorodzinnej okolicy. Kto szuka lekarza spoza dzielnicy, ma do dyspozycji całą listę dzielnic Katowic z przychodniami w każdej z nich.