Zarzecze – Katowice

Najmniejsza pod względem liczby mieszkańców dzielnica Katowic, Zarzecze, leży na południowo-zachodnim skraju miasta, nad rzeką Mleczną, tuż przy granicy z Mikołowem. Ma numer 20 i zajmuje 5,08 km², czyli ok. 3 proc. powierzchni miasta. Od północy sąsiaduje z Piotrowicami-Ochojcem, od wschodu z Kostuchną i Podlesiem, a od południa także z Podlesiem; wschodnią granicę wyznaczają tory linii kolejowej nr 139 do Tychów i Zwardonia, a południową w dużej części ciek Kaskadnik. Katowickie Zarzecze wygląda zupełnie inaczej niż śródmiejskie dzielnice: zamiast bloków i kamienic są tu domy jednorodzinne, szeregówki, pola i las, a nowe osiedla domków wciąż przybywają.

Dawna wieś pszczyńska

Zarzecze wyrosło z wsi Uniczowy, która rozpadła się w XV wieku. Jako samodzielna miejscowość pojawia się w urbarzu z 1536 roku i przez stulecia należało do ziemi pszczyńskiej, zmieniając właścicieli. Od 1742 roku było w granicach Prus, w powiecie pszczyńskim, a w 1922 roku gmina Zarzecze znalazła się w Polsce. Później kilka razy zmieniało przynależność: w czasie okupacji włączono je do gminy Podlesie, w 1973 roku do gminy Kostuchna, a 27 maja 1975 roku, razem z Kostuchną, do Katowic włączono Zarzecze. Jako osobna jednostka pomocnicza istnieje od 1 stycznia 1992 roku.

Dobrze widać tu, jak powoli rosła liczba mieszkańców. W 1780 roku było ich 78, w 1934 roku 839, a w 1988 roku 1 395. Prawdziwy przyrost przyszedł dopiero z falą budowy domów po 2000 roku: według danych miejskich przytaczanych w Wikipedii na koniec 2020 roku w Zarzeczu mieszkało 2 851 osób, co i tak daje najniższy wynik spośród 22 dzielnic.

Charakter i przyroda

Główną ulicą jest gen. Stefana Grota-Roweckiego, która prowadzi na zachód, do Mikołowa. Między ul. Kanałową a ul. Stellera skupiają się podstawowe usługi i sklepy, a przy Stellera 4, w budynku dawnej szkoły wiejskiej, otwartej w 1869 roku, działa filia „Zarzecze” Młodzieżowego Domu Kultury „Południe”. Parafia Matki Bożej Wspomożenia Wiernych ma kościół zbudowany w latach 1984–1985. Jest też ochotnicza straż pożarna. Własnych szkół i przedszkoli w dzielnicy nie ma – według stanu z 2022 roku dzieci uczą się w Podlesiu, Kostuchnie albo w Mikołowie.

Najcenniejsza jest tu dolina Mlecznej, uważana za najważniejszy korytarz ekologiczny Katowic, łączący południowe kompleksy leśne. Płyną tędy także mniejsze cieki – Bagnik, Cetnik i Kaskadnik – a w lasach rosną głównie sosny, dęby i brzozy. Różnica wysokości między doliną a najwyższym punktem przy ul. Stellera wynosi ok. 40 metrów. Na słupie przy Grota-Roweckiego 7 gniazduje bocian biały, co w granicach dużego miasta nie zdarza się często.

Gdzie do lekarza z Zarzecza

Trzeba to powiedzieć wprost: w naszej bazie nie ma obecnie żadnej przychodni ani gabinetu z adresem w Zarzeczu. Także opracowania o dzielnicy wskazują, że podstawowa opieka zdrowotna dla mieszkańców działa w sąsiednich dzielnicach i w Mikołowie, a na miejscu przyjmują jedynie prywatne gabinety. Dla mieszkańców Zarzecza najbliższym zapleczem medycznym jest ulica Uniczowska, ok. 1,5-kilometrowy łącznik z Podlesiem. Pod numerem 6 działa tam przychodnia Vita Longa z lekarzem rodzinnym i neurologiem na NFZ, a wzdłuż ulicy są gabinety stomatologiczne i salon optyczny. Zestawienie tych miejsc znajdziesz na stronie dzielnicy Podlesie. Najbliższy weterynarz z naszej listy to gabinet MEDWET przy Uniczowskiej 31.

Do szpitali jest dalej niż z innych części miasta. Najbliżej, ok. 4 km w linii prostej, leżą szpitale w Piotrowicach i Ochojcu – m.in. Szpital Wielospecjalistyczny Tommed przy ul. Fredry i Szpital Położniczo-Ginekologiczny przy Łubinowej. Nieco ponad 4,5 km dzieli Zarzecze od zespołu szpitali klinicznych przy ul. Medyków w Ligocie, w tym od Górnośląskiego Centrum Zdrowia Dziecka. W nagłym stanie zdrowia dzwoń pod numer 112. Przy umawianiu wizyty w poradni specjalistycznej dobrze sprawdzić, czy przychodnia ma parking, bo podróż z Zarzecza do Ochojca czy Ligoty komunikacją miejską może wymagać przesiadki i warto ją wcześniej zaplanować.

Nocleg i dojazd

Najbliższym hotelem z naszej bazy jest Leśne Patio przy ul. Kościuszki w Piotrowicach-Ochojcu, niecałe 2 km od centrum Zarzecza; nieco dalej, w Kostuchnie, działa Bażantowo Sport Hotel.

Przez samo Zarzecze nie biegnie droga krajowa ani wojewódzka, choć na granicy z Piotrowicami przebiega fragment ul. Kościuszki, czyli drogi krajowej nr 81. Do sąsiednich dzielnic prowadzą Uniczowska (do Podlesia) i ciąg ulic Kamieńskiej, Sandacza i Pstrągowej (do Piotrowic-Ochojca). Przy ul. Uniczowskiej leży przystanek kolejowy Katowice Podlesie na linii 139, otwartej na tym odcinku w 1912 roku, a w dzielnicy jest kilkanaście przystanków autobusowych komunikacji miejskiej ZTM. Infrastruktura rowerowa jest słaba – wydzielone trasy są tylko na kilku ulicach. Planując wizytę u specjalisty w centrum, dobrze więc zostawić sobie zapas czasu, bo Zarzecze leży ok. 10 km od Rynku.