Zawodzie – Katowice

Zawodzie leży na wschód od Śródmieścia, w dolinie Rawy, na południe od al. Roździeńskiego, która wyznacza dużą część jego północnej granicy. To dzielnica numer 3, o powierzchni 4 km², z główną osią w postaci ulicy 1 Maja, przy której stoją kamienice, dawne zakłady przemysłowe i budynki publiczne. Od północy graniczy z Bogucicami i Dąbrówką Małą, od wschodu z Szopienicami-Burowcem, od południa z Janowem-Nikiszowcem, a od zachodu z Osiedlem Paderewskiego-Muchowcem. Przez Zawodzie przebiegają też dwie drogi krajowe: DK 79 (al. Roździeńskiego i ul. Bagienna) oraz DK 86 (ul. Murckowska).

Za wodą, czyli skąd ta nazwa

Nazwę łączy się z określeniem „za wodą” – osada powstała na prawym brzegu Rawy jako kolonia Bogucic, prawdopodobnie pod koniec XVII wieku, a pierwsza wzmianka pochodzi z 1700 roku. Długo była to okolica rolnicza z młynem nad rzeką. Wszystko zmieniło się w XIX wieku: w 1840 roku ruszyła huta cynku „Kunegunda”, w 1846 roku dotarła tu kolej, a w 1861 roku otwarto stację Katowice Zawodzie. W latach 70. XIX wieku powstały fabryka kotłów, późniejszy „Elewator”, i odlewnia, z której wyrosła huta „Ferrum”. Po 1920 roku doszła fabryka porcelany „Giesche”, znana później jako Porcelana Śląska, a także zakłady „Katomasz” i „Helios”. Od 7 sierpnia 1899 roku przez Zawodzie kursował tramwaj łączący Katowice z Mysłowicami.

Do 1924 roku Zawodzie było częścią gminy Bogucice; ratusz tej gminy, zbudowany w 1912 roku przy ul. 1 Maja 50, dziś służy Uniwersytetowi Ekonomicznemu jako siedziba rektoratu. Z gminą Bogucice w październiku 1924 roku do Katowic włączono Zawodzie, które rok później stało się dzielnicą Bogucice-Zawodzie. W latach 70. XX wieku wyrosło tu duże osiedle im. Walentego Roździeńskiego, a podczas przebudowy dróg rozebrano fragment starej osady Drajok. Fabryka porcelany zakończyła produkcję w 2008 roku, a jej teren przekształcono w park technologiczny Porcelana Śląska Park.

Ludzie i codzienność

Według miejskich danych demograficznych, przytaczanych w Wikipedii, na koniec 2014 roku Zawodzie liczyło 12 297 mieszkańców. Zabudowa jest mieszana: przy 1 Maja dominują kamienice z przełomu wieków, przy al. Roździeńskiego wysokie bloki z lat 70., a nad Rawą powstało osiedle Bulwary Rawy, w którym pierwsze mieszkania oddano w 2001 roku. Ze starego przemysłu przetrwała m.in. wieża ciśnień huty „Kunegunda” przy Murckowskiej. Na południowym skraju dzielnicy, u stóp Mrówczej Górki, od 1984 roku działa Centralny Cmentarz Komunalny. Przy 1 Maja jest też zajezdnia tramwajowa otwarta w 1962 roku.

Przychodnie, dentyści i sklepy medyczne

W naszej bazie Zawodzie ma kilkanaście wpisów, skupionych w dwóch miejscach. Pierwsze to budynki przy ul. Bohaterów Monte Cassino 3 i 5: tu przyjmują Dilmed (lekarz rodzinny, okulista i neurolog, z kontraktem NFZ), Vera-Med z diagnostyką neurologiczną, także dla dzieci, oraz dziennym oddziałem psychoterapii, a obok gabinet stomatologiczny i pracownia protetyczna. Drugie skupisko to budynki przy al. Roździeńskiego 88A i 90, gdzie działa Centrum Medyczne Novamed z ginekologiem i lekarzem rodzinnym, gabinet lekarza rodzinnego oraz gabinet stomatologiczny. Kto szuka przychodni do złożenia deklaracji, znajdzie je w zestawieniu lekarz rodzinny na Zawodziu, a stomatologów – na stronie dentyści w dzielnicy Zawodzie.

Wzdłuż ul. 1 Maja są salony optyczne i sklep medyczny ORTOmedica pod numerem 51A, a przy ul. Porcelanowej, w rejonie dawnej fabryki porcelany, działają optyk, gabinet stomatologiczny i Klinika Zakrzewscy, która według danych OpenStreetMap przyjmuje także w soboty. Opiekę psychiatryczną oferują Psychoterapia Dzienna Vera-Med oraz PsychoMedic przy 1 Maja. Nazwiska lekarzy i aktualny grafik najlepiej sprawdzać bezpośrednio w rejestracjach.

Szpitale w pobliżu i nocleg

Zawodzie ma blisko do kilku szpitali, choć żaden nie leży w jego granicach. Z okolic al. Roździeńskiego do szpitala American Heart of Poland przy ul. Warszawskiej jest niespełna 300 m w linii prostej, a z rejonu ul. Monte Cassino – ok. 1,3 km. Do Szpitala Bonifratrów przy ul. Markiefki w Bogucicach jest ok. 1–1,2 km, a do Szpitala Klinicznego przy Francuskiej w Śródmieściu – 1–2 km, zależnie od części dzielnicy. W nagłym przypadku numer jest jeden: 112.

Jedyny nocleg w samej dzielnicy to Hostel Nina przy ul. 1 Maja 41; do szpitala przy Warszawskiej ma ok. 700 m. Większe hotele – Ibis budget i Novotel przy al. Roździeńskiego 16 i 18 – stoją ok. kilometra dalej, bliżej centrum.

Dojazd

Najwygodniej dotrzeć tu tramwajem jadącym ulicą 1 Maja, wyremontowaną w latach 2007–2009 i ponownie w latach 2013–2015. Samochodem dojeżdża się al. Roździeńskiego albo Murckowską, która prowadzi dalej na południe. Z Rynku na katowickie Zawodzie jest ok. 2 km w linii prostej, więc do centrum da się dojść pieszo wzdłuż 1 Maja. Jadąc do poradni przy Monte Cassino z dworca, najprościej wsiąść w tramwaj kursujący ulicą 1 Maja i wysiąść w okolicy ulicy Monte Cassino. Pozostałe części miasta opisujemy w przeglądzie dzielnic Katowic.