Dąbrowa Górnicza w liczbach
Według danych GUS na koniec 2024 roku Dąbrowa Górnicza liczyła 112 408 mieszkańców i zajmowała 188,73 km², co daje około 596 osób na kilometr kwadratowy. To drugie po Sosnowcu miasto Zagłębia Dąbrowskiego pod względem ludności i zarazem największe powierzchniowo w całym województwie śląskim. Niżej zebraliśmy najważniejsze liczby z publicznych statystyk, zawsze z rokiem, oraz zestawienie tego, co zawiera nasza własna baza lekarzy, przychodni, sklepów medycznych i noclegów.
Powierzchnia, wysokości i podział na dzielnice
Duża powierzchnia to cecha, która wyróżnia Dąbrowę na tle sąsiadów. Będzin ma niecałe 40 km², a Dąbrowa – około pięć razy więcej. W jej granicach są zwarte osiedla bloków, tereny przemysłowe huty, cztery zbiorniki Pogoria, lasy, pola i fragment Pustyni Błędowskiej. Teren wznosi się od około 258 do 390 m n.p.m., a miasto leży nad Czarną i Białą Przemszą, na wschodnim skraju dawnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.
Administracyjnie Dąbrowa dzieli się na 18 dzielnic, w których wyróżniono 36 osiedli. Część z nich to dawne samodzielne wsie i osady przyłączane przez dziesięciolecia – Ząbkowice w 1977 roku, Trzebiesławice w 1993 roku. Dlatego różnice między dzielnicami są tak duże: Reden czy Gołonóg to gęsta zabudowa miejska, a Błędów, Łosień albo Trzebiesławice mają charakter podmiejski i wiejski.
Wody zajmują tu niemałą część krajobrazu. Pogoria I ma około 75 ha, Pogoria II – około 25 ha, Pogoria III – około 205 ha, a Pogoria IV, czyli zbiornik Kuźnica Warężyńska, około 560 ha. Razem to ponad 8,5 km² wody – więcej niż powierzchnia niejednego małego miasta w regionie.
Ludność dawniej i dziś
Jeszcze w 1787 roku osada liczyła 184 mieszkańców. Przemysł zmienił to szybko: przed pierwszą wojną światową osada, wciąż bez praw miejskich, miała już ponad 30 tysięcy mieszkańców. Szczyt przypadł na czasy budowy i rozruchu Huty Katowice – według GUS w 1982 roku w Dąbrowie mieszkały 152 373 osoby. Od tamtej pory liczba ludności spada. Wynik z końca 2024 roku jest niższy od rekordu o blisko 40 tysięcy, czyli o ponad jedną czwartą.
Część tego spadku to efekt starzenia się społeczeństwa i niskiej liczby urodzeń, część – wyprowadzek. Według danych GUS opracowanych przez serwis Polska w liczbach w 2024 roku w mieście urodziło się 560 dzieci (5,0 na tysiąc mieszkańców), a zmarło 1440 osób (12,8 na tysiąc). Przyrost naturalny wyniósł więc minus 880 osób. Saldo migracji było również ujemne, choć znacznie mniejsze – około minus 150 osób. Zawarto 338 małżeństw.
Kobiety stanowią około 52,4% mieszkańców, mężczyźni około 47,6%. Osoby w wieku przedprodukcyjnym to 15,5% ludności, w wieku produkcyjnym – 55,8%, a w wieku poprodukcyjnym – 28,6%. Średni wiek mieszkańca Dąbrowy Górniczej w 2023 roku wynosił 45,2 roku. Te liczby dobrze tłumaczą, dlaczego w mieście tak ważne są poradnie dla seniorów, opieka długoterminowa i rehabilitacja.
Praca, mieszkania i budżet
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w 2024 roku wyniosło według GUS około 8773 zł. Stopę bezrobocia rejestrowanego serwis Polska w liczbach podaje na poziomie 4,1%, choć w innym zestawieniu na tej samej stronie pojawia się 4,8% – różnica wynika najpewniej z innego okresu odniesienia. W rejestrze REGON było w 2024 roku 13 767 podmiotów gospodarczych, w tym 9873 osoby fizyczne prowadzące działalność.
Symbolem miejscowego przemysłu pozostaje dawna Huta Katowice, dziś należąca do ArcelorMittal Poland. W mieście działa też podstrefa Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, wyznaczona w 1996 roku. Zasoby mieszkaniowe to 52 561 mieszkań, czyli około 468 na tysiąc mieszkańców; w 2024 roku oddano do użytku 402 nowe mieszkania.
Budżet miasta w 2024 roku zamknął się dochodami na poziomie około 1,21 mld zł i wydatkami około 1,16 mld zł, co w przeliczeniu daje ponad 10 tysięcy złotych na mieszkańca po obu stronach. Od 2013 roku w ramach budżetu partycypacyjnego mieszkańcy wybrali 882 projekty o łącznej wartości około 79,4 mln zł.
Szkoły, drogi i kolej w liczbach
W 2024 roku w mieście działało 40 przedszkoli, 32 szkoły podstawowe, 10 liceów ogólnokształcących, 4 technika i 7 szkół branżowych pierwszego stopnia. Uczelnie to przede wszystkim Akademia WSB.
Sieć dróg publicznych w granicach miasta liczy łącznie 396,2 km. Przez Dąbrowę przebiegają droga ekspresowa S1, drogi krajowe nr 86 i 94 oraz trzy drogi wojewódzkie. Na S1 w granicach miasta jest kilka węzłów, od Pogorii po Sulno. Kolej ma tu kilka stacji i przystanków osobowych; z głównego dworca Dąbrowa Górnicza w 2024 roku korzystało średnio około 2200 osób dziennie, a z przystanku Gołonóg – od 700 do 999 osób. Lotnisko Katowice-Pyrzowice leży około 18 km od centrum.
Co pokazuje nasza baza
Zestawienie poniżej dotyczy wyłącznie obiektów, które mamy w serwisie – na podstawie publicznych rejestrów NFZ i danych OpenStreetMap. To nie jest pełny spis wszystkich gabinetów w mieście: prywatne praktyki bez umowy z NFZ i bez wpisu na mapie mogą w nim nie występować.
W bazie dla Dąbrowy Górniczej jest 114 wpisów. Składają się na nie 69 przychodni (przychodnie, gabinety, poradnie i punkty pobrań), 29 sklepów medycznych i optycznych, 10 obiektów noclegowych, 4 gabinety weterynaryjne oraz 2 lokalizacje szpitala. Pełną listę przychodni i gabinetów można przejrzeć w dziale Przychodnie.
Umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia ma 60 wpisów: 42 przychodnie, 17 sklepów z refundowanymi wyrobami medycznymi i szpital. W bazie jest 21 przychodni z lekarzem rodzinnym, czyli podstawową opieką zdrowotną – wszystkie na NFZ. Przy liczbie ludności z 2024 roku daje to statystycznie jedną przychodnię POZ na około 5350 mieszkańców. Listę przychodni z lekarzem rodzinnym prowadzimy na stronie lekarza rodzinnego.
Najczęstsza specjalizacja obok medycyny rodzinnej to stomatologia: 21 przychodni z dentystą, z czego 10 przyjmuje na NFZ – zebraliśmy je na stronie dentystów z umową NFZ. Dalej są protetycy (8 przychodni), ginekolodzy i okuliści (po 6), laryngolodzy i psychiatrzy (po 5), neurolodzy i fizjoterapeuci (po 4). Pozostałe specjalizacje, m.in. chirurgia, ortopedia, pulmonologia, onkologia, dermatologia czy alergologia, występują w pojedynczych przychodniach. W 11 wpisach jest opieka dla dzieci, a 4 to punkty pobrań materiału do badań laboratoryjnych.
Wśród sklepów przeważają salony optyczne (14) i sklepy medyczne z artykułami do pielęgnacji, rehabilitacji i zaopatrzenia (13). Dwa punkty zajmują się aparatami słuchowymi.
Jak przychodnie rozkładają się po mieście
Najwięcej wpisów ma Reden – 27, w tym 18 przychodni i gabinetów. Na drugim miejscu jest Śródmieście z 21 wpisami, na trzecim Mydlice z 13. Jeśli jednak policzyć trzy części Gołonogu razem (południowy, północny i wschodni), daje to aż 31 wpisów, czyli więcej niż w Redenie. Ząbkowice mają 9 wpisów, Strzemieszyce Wielkie i Zielona-Pogoria po 4, a Łosień 2. W pozostałych, mniej zaludnionych dzielnicach nie mamy na razie żadnego wpisu medycznego, co dobrze pokazuje, jak bardzo usługi skupiają się w zwartej części miasta.
Szpital przy ul. Szpitalnej 13 leży w zachodniej części Dąbrowy, a druga lokalizacja – przy ul. Krasińskiego, w Redenie. Hotele są rozrzucone szerzej: najbliższy szpitala nocleg, Pałac Dąbrowa Górnicza, dzieli od niego w linii prostej około 280 metrów, Zajazd Bachus od oddziału przy ul. Krasińskiego – około 310 metrów, a najdalej położony nocleg w bazie, Pod Brzozami w Ząbkowicach, ma do najbliższego szpitala ponad 6 km.
Skąd pochodzą liczby
Dane demograficzne, gospodarcze i budżetowe pochodzą z Głównego Urzędu Statystycznego – bezpośrednio lub w opracowaniu Wikipedii i serwisu Polska w liczbach. Dane o kolei i drogach – z Wikipedii, która powołuje się na zarządców infrastruktury. Liczby z naszej bazy policzyliśmy sami na podstawie rejestru NFZ i OpenStreetMap; zmieniają się, gdy przychodnie i sklepy zawierają nowe umowy, przenoszą się lub zamykają. Więcej o samym mieście, jego dzielnicach i historii przeczytasz na stronie o Dąbrowie Górniczej.