Antoniów – Dąbrowa Górnicza

Antoniów w Dąbrowie Górniczej to wiejska z wyglądu dzielnica w północno-wschodniej części miasta, ok. 6,5 km od centrum. Leży nad Trzebyczką, którą miejscowi nazywają też Wysiłką, w pasie między zbiornikiem Kuźnica Warężyńska po zachodniej stronie a drogą ekspresową S1 po wschodniej. Zajmuje niemal 15 km², ale zabudowa skupia się wzdłuż kilku ulic, a resztę stanowią pola, łąki, zarośla i brzegi wody.

Od piły i kuźni do Antoniowa

Nazwa Antoniów jest młoda – pojawiła się dopiero na początku XX wieku. Wcześniej miejsce to było przysiółkiem sąsiedniego Ujejsca. W XVI wieku mówiono o nim Ujejska Piła, bo działały tu młyn i tartak, a w pobliżu kopano rudę zawierającą srebro. W XVIII wieku pojawiła się kuźnica żelaza i osada zmieniła nazwę na Ujejską Kuźnię. Ten rodowód jest typowy dla okolicy: nad małymi rzekami północnego Zagłębia stawiano młyny, piły i kuźnice, a wsie rosły wokół koła wodnego.

Po I wojnie światowej Antoniów należał do gminy Wojkowice Kościelne w powiecie będzińskim, od 1940 roku do gminy Ząbkowice. Gdy Ząbkowice w 1962 roku dostały prawa miejskie, osada stała się ich częścią. Do Dąbrowy Antoniów trafił 1 lutego 1977 roku, razem z Ząbkowicami. Było to związane z budową Huty Katowice, która zmieniła całą północno-wschodnią część miasta.

Domy, sady i nowe ulice

Dzielnica zachowała charakter rolniczy. Przeważają parterowe i jednopiętrowe domy z ogrodami i sadami, często z zabudowaniami gospodarczymi z tyłu działki. Od kilkunastu lat na dawnych polach przybywa nowych domów jednorodzinnych – sprzyja temu wygodny wyjazd na trasę S1 i sąsiedztwo nowego, dużego zbiornika. Według danych z 2004 roku mieszkało tu niespełna 600 osób; nowszych danych dla samej dzielnicy nie podajemy, bo nie znaleźliśmy ich w wiarygodnym źródle.

Trasa ekspresowa wyraźnie odcina Antoniów od Ząbkowic. Po jej drugiej stronie stoi osiedle Młodych Hutników, zbudowane dla pracowników huty i nazywane czasem Nowym Antoniowem, choć administracyjnie to inna część miasta. Kto mieszka w starym Antoniowie, do sklepu, szkoły czy przychodni jeździ zwykle właśnie tam albo dalej, do centrum Ząbkowic.

Pogoria IV i bagna

Najważniejszym sąsiadem dzielnicy jest zbiornik Kuźnica Warężyńska, powszechnie nazywany Pogorią IV. Powstał w wyrobisku po kopalni piasku podsadzkowego i jest największym z dąbrowskich jezior: ma ok. 560 ha powierzchni i blisko 8 km długości. Jego główne zadanie to ochrona przed powodzią na Czarnej Przemszy, dlatego obowiązuje zakaz kąpieli i pływania łodziami motorowymi; wolno za to wędkować, żeglować i pływać na desce.

Przy dzielnicy leży też użytek ekologiczny Bagna w Antoniowie, chroniący podmokłe łąki i zarośla nad rzeką. W pobliskim lesie w latach 1977–1985 działała stanica harcerska; zostały po niej tylko fundamenty.

Lekarz, apteka, szpital – dokąd się jeździ

W samym Antoniowie nie ma przychodni, gabinetu ani sklepu medycznego – nie znaleźliśmy tu żadnego wpisu w rejestrze NFZ ani w OpenStreetMap. Najbliższe przychodnie są w Ząbkowicach, kilka kilometrów dalej. Przy al. Zwycięstwa przyjmuje gabinet stomatologiczny Małgorzaty Piróg-Laskowskiej, a przy ul. Osiedle Robotnicze działa przychodnia NZOZ Betania z lekarzem rodzinnym; w tym samym budynku jest sklep medyczny. Wybierając lekarza rodzinnego, mieszkańcy tej części Dąbrowy mają więc najbliżej do Ząbkowic, a większy wybór poradni znajdą w Gołonogu.

Dla rodzin z małymi dziećmi i dla starszych mieszkańców Antoniowa ważne jest to, że deklarację do lekarza rodzinnego można złożyć w dowolnej poradni POZ w mieście, nie tylko w najbliższej. Warto przy tym zapytać, czy przychodnia obejmuje wizytami domowymi także odległe ulice za trasą S1 – przy chorobie, która nie pozwala wyjść z domu, lekarz może przyjechać, jeśli uzna to za uzasadnione. Przychodnie z lekarzem POZ zebraliśmy w zestawieniu lekarzy rodzinnych w mieście.

Szpital ogólny z SOR-em to Zagłębiowskie Centrum Onkologii przy ul. Szpitalnej w Mydlicach, ok. 8–9 km w linii prostej. Pełny opis znajdziesz na stronie szpitala w Dąbrowie Górniczej. Najbliższy nocleg to obiekt Pod Brzozami przy ul. Armii Krajowej w Ząbkowicach. W nagłym stanie dzwoń pod 112 – karetka dojedzie szybciej, niż zorganizujesz transport samemu.

Dojazd

Od 2022 roku Antoniów ma regularne połączenie autobusowe z Ząbkowicami, Gołonogiem i centrum Dąbrowy, z dojazdem do stacji kolejowej; aktualny rozkład podaje Zarząd Transportu Metropolitalnego. Na skrzyżowaniu ulic Kusocińskiego i Konstytucji stoi stacja Metrorowera, co przydaje się latem, gdy jedzie się nad wodę. Samochodem najprościej dojechać od strony Ząbkowic, przejeżdżając pod trasą S1. Życie w Antoniowie, na obrzeżach Dąbrowy, daje ciszę i przestrzeń kilka kilometrów od dużych osiedli, ale trzeba się liczyć z tym, że do lekarza, na pocztę czy do większego sklepu zawsze się tu dojeżdża.