Gołonóg Północny – Dąbrowa Górnicza

Gołonóg Północny to dzielnica Dąbrowy Górniczej, w której najstarsza część Gołonogu – z kościołem na wzgórzu i wiejskimi uliczkami – sąsiaduje z osiedlami bloków z czasów budowy Huty Katowice. Leży na wschód od centrum, za Redenem, po północnej stronie al. Piłsudskiego, i sięga aż do torów linii kolejowej, przy których stoi przystanek Dąbrowa Górnicza Gołonóg. Dla wielu mieszkańców to po prostu „stary Gołonóg”, choć bloki przy Cieszkowskiego, Tysiąclecia czy Wybickiego są dziś większą częścią dzielnicy niż dawna wieś.

Wieś starsza od miasta

Gołonóg jest znacznie starszy od Dąbrowy. Osada leżała przy dawnym szlaku z Krakowa przez Sławków na Śląsk i prawdopodobnie istniała już w XII wieku, a pierwsza pisana wzmianka pochodzi z 1326 roku, gdy wieś należała do klucza sławkowskiego biskupów krakowskich. W 1675 roku wydzielono tu parafię z sławkowskiej, a do kościoła w Gołonogu chodzili wtedy także mieszkańcy Strzemieszyc, Grabocina, Kazimierza i Ostrów Górniczych. Nazwa zmieniała się – Gołonos, Goła Noga, w XVII wieku Gołonogi. Ludowe wyjaśnienie mówi o bagnach, przez które trzeba było przechodzić boso; to jednak etymologia ludowa, nie udokumentowane wyjaśnienie.

W czasie okupacji Niemcy przemianowali wieś na Bergenkirch. Po wojnie była siedzibą gminy, potem gromady i osiedla, aż w 1960 roku rozporządzenie Rady Ministrów włączyło Gołonóg do Dąbrowy Górniczej. Kilkanaście lat później ruszyła budowa huty i na polach dawnej wsi zaczęły rosnąć bloki z wielkiej płyty. Rozrośnięty Gołonóg podzielono później administracyjnie na trzy dzielnice: północną, południową i wschodnią.

Wzgórze Gołonoskie i stare ulice

Najważniejszym miejscem dzielnicy jest Wzgórze Gołonoskie, wapienne wzniesienie o wysokości 337 m n.p.m. Na szczycie stoi kościół, dziś sanktuarium św. Antoniego Padewskiego. Zbudował go pod koniec XVII wieku biskup krakowski Andrzej Trzebicki w stylu barokowym; w latach 1890–1891 przebudowano go w duchu neorenesansu i dostawiono nawy boczne. Świątynię otacza kamienny mur, a niedawno przeszła gruntowną renowację. Ze wzgórza dobrze widać, jak bardzo zmieniła się okolica – po jednej stronie dachy jednorodzinnych domów, po drugiej wysokie bloki.

U stóp wzgórza zachowało się sporo dawnej zabudowy. Przy ulicach Kościelnej i Świętego Antoniego stoją drewniane i murowane domy wiejskie, a przy Siedmiu Szewców i Laski widać typowy dla dawnych wsi układ wąskich, długich działek ciągnących się od drogi w głąb. To jedno z niewielu miejsc w mieście, gdzie można zobaczyć, jak wyglądała okolica przed epoką kopalń i huty.

Osiedla i kolej

Po drugiej stronie dzielnicy dominuje zabudowa wielorodzinna: osiedle Cieszkowskiego (wcześniej nazywane osiedlem Cedlera), osiedle Tysiąclecia i osiedle Wybickiego, w większości bloki z lat budowy huty i późniejsze. Przystanek kolejowy Dąbrowa Górnicza Gołonóg, otwarty w 1885 roku, leży na styku Gołonogu Północnego i Wschodniego. Przystanek leży na linii kolejowej z Katowic w stronę Warszawy; kasa biletowa jest nieczynna od 2007 roku, więc bilet trzeba kupić w automacie, aplikacji albo u konduktora. Na północ od torów, za Łęknicami, leży zbiornik Pogoria III.

Przychodnie, gabinety i sklepy

W Gołonogu Północnym działa kilka przychodni z umową NFZ. Przy ul. Cieszkowskiego działa NZOZ Gołonóg z lekarzem rodzinnym, poradnią ginekologiczną i okulistyczną. Przy ul. Krasickiego przyjmują lekarze POZ w NZOZ „U Przyjaciół”, a w tym samym rejonie Specjalistyczne Centrum Medyczne Syntonia prowadzi poradnię zdrowia psychicznego. Lekarza rodzinnego można też wybrać w gabinecie Wioletty Drzewieckiej przy ul. Morcinka; przy tej samej ulicy działa centrum DuoMedic. Wszystkie poradnie POZ tej części miasta zebraliśmy na stronie lekarzy rodzinnych w Gołonogu Północnym.

Stomatologię na NFZ, także leczenie protetyczne, oferują dwa gabinety: Izabelli Deńcy-Kuziemko przy ul. Tysiąclecia i Tarabuła-Dent przy al. Piłsudskiego. Zestawienie znajdziesz w dziale dentystów w tej dzielnicy. Okulary i soczewki, także z refundacją NFZ, można zamówić w salonie Novus Optyk przy ul. Morcinka i w punkcie Optyk Okulista przy ul. Wybickiego.

Szpital i nocleg

Najbliższy szpital ogólny z oddziałem ratunkowym to Zagłębiowskie Centrum Onkologii przy ul. Szpitalnej w Mydlicach – od okolic al. Piłsudskiego to ok. 3 km w linii prostej, z osiedla Cieszkowskiego ok. 4 km. Bliżej, przy ul. Krasińskiego w Redenie, jest oddział psychiatryczny tego samego szpitala, ale z nagłym problemem somatycznym trzeba jechać do Mydlic albo dzwonić pod 112.

Gościom, którzy przyjeżdżają do rodziny w Gołonogu, najbliżej do hotelu Pogoria Residence przy al. Piłsudskiego 13, kilkaset metrów od gabinetów przy Morcinka. Z części północnej, bliżej torów, równie blisko jest do pokoi gościnnych Pod Jesionem przy ul. Uklańskiego.

Dojazd

Z centrum Dąbrowy do Gołonogu prowadzi al. Piłsudskiego, wzdłuż której jeżdżą autobusy; drugi wariant to pociąg do przystanku Gołonóg. Starą część dzielnicy najlepiej poznawać pieszo: od kościoła na wzgórzu przez Kościelną i Świętego Antoniego do osiedli przy Cieszkowskiego jest kilkanaście minut spaceru, a po drodze widać, jak Gołonóg przeszedł od wsi biskupiej do dużego osiedla mieszkaniowego.