Łęka – Dąbrowa Górnicza

Łęka w Dąbrowie Górniczej to niewielka dzielnica na wschodnim krańcu miasta, położona między Łośniem, Tucznawą i Okradzionowem, kilkanaście kilometrów od centrum. Ma wiejski charakter: domy jednorodzinne z podwórkami i ogrodami, pola, zagajniki i kamienny kościół, który z daleka wyznacza środek miejscowości. Mieszka tu kilkaset osób. Częścią Dąbrowy Łęka jest dopiero od 1977 roku – wcześniej była zwykłą wsią w gminie.

Wieś na pograniczu biskupich dóbr

Pierwsze wzmianki o Łęce pochodzą z XIV wieku, z ksiąg księstwa siewierskiego, które od połowy XV wieku należało do biskupów krakowskich. Mieszkańcy związani byli z gospodarką sąsiedniego Sławkowa i jego kopalń rud ołowiu oraz srebra – w 1551 roku źródła wymieniają Wawrzyńca Dymka z Łęki jako jednego z dozorców żupnictwa sławkowskiego. Obok rolnictwa ważne było wydobycie kamienia: co najmniej od XVIII wieku działał w Łęce kamieniołom.

Nazwa najpewniej wywodzi się od dawnego słowa „łęka”, oznaczającego łąkę albo podmokłe miejsce – podobnie nazywa się wiele miejscowości w Polsce. Prąd dotarł do wsi w 1937 roku. Nowe czasy przyszły dopiero z budową Huty Katowice: w 1977 roku, w ramach powiększania miasta wokół kombinatu, wieś Łęka trafiła do Dąbrowy Górniczej razem z sąsiednimi Łośniem, Okradzionowem, Błędowem i Tucznawą.

Matka Boska Łęcka

Z Łęką od wieków wiąże się kult maryjny. Według tradycji już w XIII wieku stała tu drewniana kaplica z figurą Matki Boskiej, słynąca łaskami. Figura Matki Boskiej Łęckiej znajduje się dziś w bocznym ołtarzu kościoła parafialnego. Obecną świątynię pw. Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej zbudowano z kamienia w 1909 roku – wtedy też z rozległej parafii sławkowskiej wydzielono osobną parafię w Łęce. Kamienna bryła z początku XX wieku wyraźnie odróżnia się od otaczających ją domów.

W Łęce urodził się w 1883 roku Zygmunt Różycki, poeta okresu Młodej Polski – jedna z niewielu znanych postaci związanych z tą częścią miasta.

Codzienność na wschodnim krańcu miasta

Dzielnica jest typową podmiejską wsią. Dominuje zabudowa jednorodzinna, starsze domy przeplatają się z nowymi, a za ostatnimi posesjami zaczynają się pola i lasy. Nie ma tu przemysłu ani dużych sklepów; po zakupy, do urzędu i do lekarza jeździ się do Łośnia, Ząbkowic, Gołonogu albo do centrum. Okolica przyciąga za to rowerzystów – drogi między Łęką, Łośniem a Błędowem prowadzą przez spokojne, pagórkowate tereny na skraju Wyżyny Śląsko-Krakowskiej, a stąd niedaleko do Pustyni Błędowskiej. Po drodze mija się sąsiedni Okradzionów, gdzie w XIX wieku pracowały wielkie piece do wytopu żelaza, oraz Łosień, w którym w 2006 roku odkryto skarb średniowiecznych denarów i bryłek srebra; obie dzielnice opisujemy na osobnych stronach.

Lekarz, weterynarz i szpital

W samej dzielnicy nie ma żadnej przychodni ani gabinetu z naszej bazy. Najbliżej jest do Łośnia: przy ul. Przedziałowej działa gabinet lekarza rodzinnego NZOZ Pre-Med, ok. 1,5 km od centrum Łęki, a przy ul. Łaskowej, praktycznie na granicy obu dzielnic, przyjmuje przychodnia weterynaryjna Manul – według danych OpenStreetMap popołudniami w dni powszednie i krótko w soboty. Dla mieszkańców, którym zależy na szerszym wyborze lekarzy POZ, poradnie znajdziesz na stronie lekarzy rodzinnych w Łośniu oraz w zestawieniu dla całego miasta. Deklarację można złożyć w dowolnej przychodni z umową NFZ.

Odległości mają znaczenie zwłaszcza dla starszych mieszkańców. Lekarz rodzinny może przyjechać na wizytę domową, gdy stan chorego nie pozwala na dojazd, a do każdej przychodni POZ przypisane są pielęgniarka i położna środowiskowa, które także odwiedzają pacjentów w domu. Jeśli ktoś z Łęki nie jest w stanie sam dojechać na zaplanowane leczenie, o bezpłatny transport sanitarny może w uzasadnionych przypadkach wnioskować lekarz. Warto o te możliwości zapytać przy składaniu deklaracji, zanim będą potrzebne.

Szpital ogólny z oddziałem ratunkowym – Zagłębiowskie Centrum Onkologii przy ul. Szpitalnej w Mydlicach – leży ok. 12–13 km w linii prostej od Łęki, a drogą jest jeszcze dalej. Przy nagłych objawach nie zwlekaj z telefonem pod 112. Najbliższe noclegi z naszej bazy to Zajazd Kwadrat w Strzemieszycach Wielkich i Gościniec Biznesowy przy ul. Roździeńskiego, oba ok. 5 km od Łośnia.

Dojazd

Do Łęki dojeżdża się autobusem albo samochodem. Autobusy Zarządu Transportu Metropolitalnego łączą wschodnie dzielnice z Gołonogiem i centrum, ale kursują rzadziej niż w mieście, dlatego warto sprawdzić rozkład przed wyjazdem, szczególnie na wizytę o konkretnej godzinie. Samochodem jedzie się przez Gołonóg i Łosień; z centrum to kilkanaście kilometrów. Kto szuka w mieście miejsca, w którym da się odpocząć od bloków i hal, w Łęce znajdzie ciszę, kamienny kościół i szerokie widoki na pola.