Park Zielona

Park Zielona to największy park miejski w Dąbrowie Górniczej – ma około 67 hektarów i leży na północ od centrum, przy drodze w stronę Łagiszy, niedaleko jeziora Pogoria III. W odróżnieniu od parków w śródmieściu przypomina bardziej las niż skwer: rosną tu stare dęby i brzozy, alejki prowadzą między wysokimi drzewami, a w środku jest staw i fontanna. Dla wielu mieszkańców to pierwszy wybór na niedzielny spacer, bieganie albo przejażdżkę rowerem.

Dawny las dębowy

Na terenie dzisiejszego parku rósł niegdyś las dębowy. Te grunty należały kiedyś do majątku Gzichów, a potem przez długi czas zmieniały przynależność administracyjną, zanim w 1923 roku okolica Zielonej została na stałe włączona do miasta. Park w obecnej formie zaczął powstawać po 1932 roku, gdy zbudowano drogę do Łagiszy, która połączyła ten rejon z centrum. Od początku teren należał do miasta. W pierwszych latach wytyczono alejki i urządzono centralną część parku.

Po drugiej wojnie światowej park uporządkowali sami mieszkańcy, w czynie społecznym. W latach 60. był tu prawdziwy ośrodek rozrywki: niewielkie zoo z niedźwiedziami brunatnymi, jeleniami, lisami i ptactwem, wypożyczalnia kajaków na stawie i odkryty basen o wymiarach 50 na 20 metrów. Basen jest dziś nieczynny. W latach 2004–2011 działało tu jeszcze minizoo, potem je zamknięto.

Rewitalizacja nawiązująca do lat 30.

W 2018 roku park przeszedł gruntowny remont. Projektanci wzięli za wzór pierwotny układ z lat 30., więc wiele alejek wróciło na swoje dawne miejsca. Odnowiono fontannę i dodano jej nocne podświetlenie, wymieniono ławki i oświetlenie, uporządkowano otoczenie stawu. Mimo prac zachowano to, co w tym miejscu najcenniejsze – stary drzewostan, który daje cień nawet w najgorętsze dni.

Przyroda na wyciągnięcie ręki

W parku przeważają drzewa liściaste, głównie dęby i brzozy, choć gatunków jest znacznie więcej. Wczesną wiosną, zanim drzewa wypuszczą liście, dno lasu pokrywa się kwitnącymi roślinami runa – w niektórych częściach parku widać łany czosnku niedźwiedziego, którego zapach czuć już z alejki. To gatunek chroniony, więc zbieranie go w parku nie jest dozwolone. Z ptaków najłatwiej spotkać rudziki, zięby, sikory bogatki i drozdy.

Obok parku leży użytek ekologiczny Uroczysko Zielona – fragment terenu chroniony ze względu na przyrodę. Na jego obszarze najlepiej trzymać się wyznaczonych ścieżek i nie zostawiać po sobie śladów – zasady ochrony opisują tablice przy wejściu.

Sport i rekreacja

W parku działa Centrum Sportów Letnich, a alejki są wykorzystywane przez biegaczy i nordic walking. Przez Park Zielona przechodzi Szlak Dwudziestopięciolecia PTTK – długa pętla prowadząca przez Siemianowice, Czeladź, Dąbrowę Górniczą, Sosnowiec i Katowice. Jest też miejsce na place zabaw i spokojne posiedzenie na ławce przy stawie. W weekendy, szczególnie w maju i czerwcu, park bywa pełen rodzin, ale ze względu na jego wielkość nie robi się tłoczno – wystarczy oddalić się kilkaset metrów od głównego wejścia.

Park o każdej porze roku

Zielona zmienia się wyraźnie z sezonem. W kwietniu i maju, gdy kwitnie runo i drzewa dopiero wypuszczają liście, jest tu najjaśniej i najbardziej kolorowo. Latem korony dębów zamykają się nad alejkami i park zamienia się w chłodny, zacieniony las – dobre schronienie przed upałem, choć wieczorami trzeba się liczyć z komarami w okolicy stawu. Jesienią alejki pokrywają liście, a dęby i brzozy przebarwiają się na żółto i brązowo. Zimą, po opadach śniegu, park staje się miejscem spacerów z sankami; część alejek bywa wtedy nieodśnieżona, więc lepiej mieć porządne buty.

Warto pamiętać, że to teren duży i miejscami słabo oświetlony poza głównymi alejkami. Po zmroku najlepiej trzymać się centralnej części parku przy fontannie, którą podświetlono podczas ostatniego remontu.

Połączenie z Pogorią III

Park Zielona dobrze łączy się z wycieczką nad wodę. Plaża miejska nad jeziorem Pogoria III leży około kilometra na wschód od parku. Rano można pospacerować w cieniu drzew, a po południu przejść na plażę albo rowerem objechać jezioro. W upalny dzień to dobry plan: w parku jest kilka stopni chłodniej niż na otwartej plaży.

Dojazd

Od dworca Dąbrowa Górnicza do parku jest w linii prostej około 1,4 km; teren należy do dzielnicy Zielona-Pogoria. Pieszo z centrum idzie się tu kilkanaście–dwadzieścia minut, przekraczając linię kolejową oddzielającą śródmieście od północnych dzielnic. Dojeżdżają też autobusy miejskie; przystanki znajdują się przy ulicach prowadzących do Łagiszy i Korzeńca. Rowerem z centrum najwygodniej jechać ścieżkami w kierunku Pogorii III.

Nocleg i szpital w pobliżu

Hoteli bezpośrednio przy parku nie ma. Najbliższe noclegi są w odległości około 2,5 km: hotel w pałacu przy ulicy Dąbrowskiego w śródmieściu i Pogoria Residence przy alei Piłsudskiego. Z obu da się dojść do parku pieszo albo dojechać kilka przystanków autobusem. Szpital przy ulicy Szpitalnej leży w linii prostej około 2,6 km od parku.

Gdyby w parku zdarzył się wypadek – upadek z roweru, użądlenie u osoby uczulonej czy zasłabnięcie biegacza – dzwoń pod 112 i podaj, przy którym wejściu albo przy której charakterystycznej części parku jesteś: stawie, fontannie czy dawnym basenie. W tak dużym terenie dokładne miejsce bardzo ułatwia ratownikom dotarcie.

Park Zielona w Dąbrowie to kawałek miasta, który zachował swój leśny charakter mimo upływu dziesięcioleci. Najlepiej odwiedzić go dwa razy: wczesną wiosną, gdy kwitnie runo, i jesienią, gdy dęby zmieniają kolor.