Jezioro Pogoria III

Pogoria III to jezioro, nad które latem jedzie większość mieszkańców Zagłębia. Ma około 205 hektarów, leży na północ od centrum miasta, a w jego południowo-zachodniej części jest duża plaża miejska z kąpieliskiem, molo i wypożyczalnią sprzętu wodnego. Do plaży z dworca Dąbrowa Górnicza jest w linii prostej niespełna dwa kilometry, więc wypad nad wodę nie wymaga samochodu.

Najczystsza woda w okolicy

Jak pozostałe Pogorie, to dawne wyrobisko piasku podsadzkowego zalane wodą gruntową. Pogoria III wyróżnia się jednak przejrzystością. Wodę filtrują ogromne ilości małży – racicznic zmiennych – a pomaga też podłoże z przepuszczalnych piasków polodowcowych i brak poważniejszych źródeł zanieczyszczeń w zlewni. Najgłębsze miejsca, w północnej części jeziora, mają do około 18 metrów. Dzięki czystej wodzie jezioro jest znane wśród płetwonurków z całego kraju; nurkowie przyjeżdżają tu na szkolenia i treningi.

Zbiornik pełni też funkcję praktyczną: stanowi rezerwowe ujęcie wody dla pobliskiej huty, dawnej Huty Katowice. To jeden z powodów, dla których cały akwen objęto strefą ciszy – motorówek tu nie usłyszysz.

Plaża, molo i kąpielisko

Główna plaża leży przy południowo-zachodnim brzegu. Jest szeroka i piaszczysta, ma boiska do siatkówki plażowej, punkty gastronomiczne i wypożyczalnię kajaków, rowerów wodnych i desek. Strefę kąpieli wyznaczają boje, a w sezonie działa tu strzeżone kąpielisko. Terminy otwarcia, godziny dyżuru ratowników i wyniki badań wody publikuje miasto i sanepid – warto je sprawdzić przed wyjazdem, zwłaszcza w czerwcu i we wrześniu, gdy sezon się zaczyna albo kończy. Obok plaży jest obiekt rekreacyjno-sportowy Malinowe Górki.

Molo wysunięte w jezioro to najbardziej fotografowane miejsce nad Pogorią III. Z jego końca widać całe jezioro, a w pogodny wieczór zachód słońca nad wodą. W upalne weekendy plaża potrafi być bardzo zatłoczona – kto chce mieć więcej miejsca, przychodzi rano albo idzie dalej brzegiem, gdzie są mniejsze, dzikie zatoczki.

Windsurfing, żagle i bojery

Pogoria III od lat przyciąga windsurferów z całego regionu. Wiatr na otwartej tafli jest stabilny, a brak motorówek ułatwia naukę. Działa tu Jacht Klub Pogoria 3, a latem odbywają się regaty, w tym zawody młodzieżowe w klasach takich jak Optimist czy Laser. Zimą, gdy lód jest wystarczająco gruby, na jeziorze pojawiają się bojery. Wchodzenie na lód na wyrobisku o głębokości kilkunastu metrów to poważna sprawa – grubość pokrywy bywa nierówna, a zimy w Zagłębiu rzadko dają bezpieczny lód na dłużej.

Ścieżki rowerowe i spacer dookoła

Jezioro otaczają ścieżki rowerowe i piesze. Obejście całej Pogorii III zajmuje kilka godzin spokojnym krokiem, a rowerem nieco ponad godzinę z postojami. Ścieżki łączą się z trasami prowadzącymi nad mniejszą Pogorię II i Pogorię I oraz na północ, nad zbiornik Kuźnica Warężyńska, czyli Pogorię IV. Ponieważ cały brzeg leży w strefie ciszy, dojazd samochodem jest ograniczony do kilku miejsc: okolic plaży miejskiej, osiedla Łęknice i brzegu przy ulicy Zakładowej, gdzie jest duży parking.

Kilometr na zachód od plaży zaczyna się leśny Park Zielona, więc w jeden dzień łatwo połączyć jezioro z cieniem starych drzew. Przez okolicę przechodzi też szlak PTTK prowadzący pętlą przez Zagłębie i Śląsk.

Poza sezonem

Jesień i zima zmieniają to miejsce nie do poznania. Plaża pustoszeje, punkty gastronomiczne zamykają się albo działają tylko w weekendy, a wzdłuż brzegu chodzą głównie biegacze i spacerowicze. Wtedy najlepiej widać, jak duże jest to jezioro i jak czysta jest woda przy brzegu – w spokojny dzień widać dno na kilka metrów. Zimą, przy słabym mrozie, nad wodą unosi się mgła, a na otwartych fragmentach tafli zatrzymują się kaczki i łabędzie. Wiosną, zanim przyjdą tłumy, Pogoria III jest jednym z najprzyjemniejszych miejsc na spacer w całej Dąbrowie Górniczej.

Nurkowanie poza zorganizowanymi szkoleniami nie jest dobrym pomysłem. Woda w głębi jest zimna przez cały rok, a skarpy dawnego wyrobiska opadają stromo. Kto chce zejść pod wodę, powinien zrobić to z bazą nurkową lub instruktorem, który zna ten akwen.

Dojazd nad jezioro

Z dworca Dąbrowa Górnicza w centrum na plażę idzie się pieszo około pół godziny – w linii prostej to nieco ponad 1,8 km. Dojeżdżają tu też autobusy miejskie; przystanki z nazwą „Pogoria III” są przy ulicach Granicznej i Konopnickiej, ale rozkład zmienia się sezonowo, więc sprawdź go w aplikacji przewoźnika. Rowerzyści mogą korzystać z ścieżek z centrum. Jezioro Pogoria w Dąbrowie Górniczej jest dobrze oznakowane od strony głównych ulic, więc trudno się zgubić.

Nocleg i bezpieczeństwo

Hoteli bezpośrednio przy plaży nie ma. Najbliższe noclegi są w odległości dwóch–trzech kilometrów: Pod Jesionem w Gołonogu (ok. 2,1 km od środka jeziora), Hotel Shuma nad Pogorią I i Pogoria Residence przy alei Piłsudskiego, około 2,6 km od jeziora. Z centrum miasta, gdzie hoteli jest więcej, nad wodę też da się dojść pieszo.

Najbliższy szpital to oddział przy ulicy Krasińskiego, około 3,7 km od środka jeziora; główny szpital przy ulicy Szpitalnej dzieli od plaży około 3 km. Przy wypadku na wodzie albo udarze cieplnym na plaży dzwoń pod 112 i powiadom ratownika kąpieliska. Pogoria w Dąbrowie bywa w upał przepełniona, a woda poza strefą strzeżoną gwałtownie robi się głęboka – to wyrobisko, a nie łagodne naturalne jezioro.